Bà bầu nên ăn cá gì, tránh loại nào?

Để hạn chế lượng thủy ngân hấp thụ, bà bầu nên chọn cá hồi, cá mòi, cá cơm và tránh các loài có hàm lượng thủy ngân cao như cá mập, cá kiếm.

Mang thai, nhiều phụ nữ thận trọng hơn trong lựa chọn thực phẩm, đặc biệt là cá biển vì lo ngại nguy cơ nhiễm thủy ngân.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), phụ nữ mang thai không nên loại bỏ toàn bộ cá khỏi thực đơn.

Điều quan trọng là chọn đúng loài, ăn với lượng phù hợp và bảo đảm an toàn thực phẩm. FDA, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) và Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) đều khuyến khích thai phụ sử dụng các loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp.

Thủy ngân tồn tại trong môi trường tự nhiên, có thể đi vào sông, hồ, biển. Trong nước, một phần thủy ngân chuyển thành methylmercury, tích lũy trong cơ thể sinh vật thủy sinh rồi truyền qua chuỗi thức ăn.

Những loài cá lớn, sống lâu và ăn các loài cá khác thường tích lũy methylmercury nhiều hơn. Chất này có thể đi qua nhau thai, ảnh hưởng đến hệ thần kinh đang phát triển của thai nhi, đặc biệt là não bộ và khả năng học tập khi phơi nhiễm ở mức cao.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mọi loại cá đều nguy hiểm. Cá biển cũng không mặc nhiên chứa nhiều thủy ngân hơn tất cả cá nước ngọt.

Bà bầu nên ăn cá gì, tránh loại nào?
Mang thai, nhiều phụ nữ thận trọng hơn trong lựa chọn thực phẩm.

Kiêng cá hoàn toàn có thể khiến mẹ và bé thiếu chất

Cá là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, omega-3, đặc biệt DHA và EPA, cùng vitamin B12, vitamin D, i-ốt, selen và nhiều vi chất khác. Trong đó, DHA có vai trò quan trọng đối với sự phát triển não bộ và thị giác của thai nhi.

Theo khuyến nghị của FDA, phụ nữ mang thai và cho con bú nên ăn khoảng 227-340 g cá mỗi tuần, tương đương 2-3 khẩu phần, ưu tiên các loài có hàm lượng thủy ngân thấp. Mỗi khẩu phần cá của người trưởng thành thường khoảng 113 g trước chế biến.

Bác sĩ Hưng lưu ý đây là mức tham khảo, không phải chỉ định cứng nhắc cho mọi thai phụ. Mẹ bầu cần đa dạng thực phẩm, cân đối lượng đạm và không nên ăn quá nhiều một loại cá chỉ vì cho rằng chúng bổ dưỡng.

Chọn cá thế nào để hạn chế thủy ngân?

Các loại cá thường được FDA xếp vào nhóm có hàm lượng thủy ngân thấp gồm cá hồi, cá mòi, cá cơm, cá rô phi, cá da trơn, cá tuyết và tôm. Thai phụ có thể luân phiên những thực phẩm này trong tuần, kết hợp rau xanh, ngũ cốc và các nguồn protein khác.

Ngược lại, cần tránh những loài cá săn mồi lớn có hàm lượng thủy ngân cao như cá mập, cá kiếm. Với cá thu và cá ngừ, cần xác định cụ thể loài bởi hàm lượng thủy ngân có thể khác nhau đáng kể. Tên gọi dân gian tại thị trường Việt Nam đôi khi chỉ nhiều loài cá khác nhau, không nên đánh đồng tất cả.

Bác sĩ Hưng cũng cảnh báo, rửa kỹ, chiên chín hay nấu cá trong thời gian dài không thể loại bỏ đáng kể methylmercury vì chất này tích lũy trong mô cá. Cách phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là lựa chọn đúng loài và nguồn thực phẩm.

Bên cạnh đó, thai phụ cần ăn cá đã nấu chín hoàn toàn, tránh cá sống, hải sản sống; bảo quản thực phẩm đúng cách và không sử dụng cá đánh bắt tại vùng có cảnh báo ô nhiễm.

Nếu lỡ ăn một bữa cá thuộc nhóm cần tránh, mẹ bầu không nên quá hoảng sợ. Nguy cơ phụ thuộc vào loài cá, lượng ăn và tần suất phơi nhiễm. Thai phụ nên ghi lại loại cá, lượng đã ăn, thời điểm ăn và trao đổi với bác sĩ nếu có nguy cơ phơi nhiễm đáng kể. Không tự ý sử dụng thuốc hoặc sản phẩm thải độc thủy ngân.

Theo bác sĩ Hưng, điều cần thiết trong thai kỳ không phải là kiêng càng nhiều thực phẩm càng tốt, mà là lựa chọn đúng và sử dụng hợp lý. Cá vẫn là nguồn dinh dưỡng có giá trị, mẹ bầu không nên vì những lo ngại truyền miệng mà bỏ qua thực phẩm này.

Theo Znews

Tin liên quan