Sau trận thắng Brentford 2-0 ngày 8/11, Brighton bước vào đợt tập trung đội tuyển với 22 điểm, hơn Man City một điểm và chỉ đứng sau Arsenal. Với 7 trận thắng, một hòa, hai thua, Brighton ghi 26 bàn, nhiều nhất giải, và chỉ thủng lưới 7 lần. Đây là khởi đầu tốt nhất của họ ở hạng đấu cao nhất nước Anh.
Brighton từng thắng Arsenal 3-0, hạ Man City 1-0 tại Etihad và đè bẹp Crystal Palace 5-0. Song đánh bại đội mạnh trong một trận khác với việc bám đuổi họ cả mùa. Brighton có thể duy trì cuộc đua đến bao giờ?
Brighton không đứng thứ hai nhờ may mắn
Không thể xem phong độ Brighton đơn thuần là may mắn. Dưới thời HLV Fabian Hurzeler, họ chơi pressing (áp sát, gây sức ép để giành lại bóng), đoạt bóng cao và có nhiều cách ghi bàn. Những trận thắng Arsenal, Man City chứng minh khả năng thay đổi cách chơi theo từng đối thủ.
Theo phân tích của BBC Sport hồi tháng 10, Brighton có chỉ số PPDA 7,4, thấp nhất Premier League ở thời điểm thống kê. PPDA là số đường chuyền trung bình đối thủ thực hiện trước mỗi hành động phòng ngự của Brighton trong khu vực được tính. Chỉ số càng thấp cho thấy cường độ gây sức ép càng lớn. Đội hình dâng cao giúp Brighton đoạt bóng gần khung thành đối phương, với 15 lần như vậy trước Arsenal.
Brighton ghi trung bình 2,6 bàn/trận, vượt Arsenal và Man City, với 19,34 bàn thắng kỳ vọng (xG) theo Premier League. xG là chỉ số đánh giá khả năng một cơ hội có thể chuyển thành bàn thắng, dựa trên vị trí, góc sút và điều kiện dứt điểm. Pascal Gross tổ chức lối chơi, Diego Gomez tạo đột biến, còn Jack Hinshelwood và Charalampos Kostoulas góp thêm những phương án tấn công.
Ba trận thắng đậm Aston Villa 4-0, Coventry 5-0 và Crystal Palace 5-0 đóng góp tới 14 trong 26 bàn. Brighton thực sự biết cách kết liễu đối thủ khi nắm thế chủ động, nhưng khả năng thắng cách biệt lớn không tự động chuyển thành sự ổn định trước các đội chơi chặt chẽ.
Cựu tiền đạo MU, Dion Dublin từng đặt câu hỏi "Tại sao không?" khi được hỏi về cơ hội đua vô địch của Brighton trên chương trình Match of the Day. Ông đánh giá cao sự gắn kết, cách Hurzeler điều hành trận đấu và khả năng ghi bàn của nhiều vị trí. Brighton không phụ thuộc vào một ngôi sao duy nhất.
Các con số cảnh báo một cuộc hụt hơi
Nhưng ngôi nhì bảng hiện tại không đồng nghĩa Brighton sẽ còn đứng đó vào cuối mùa. Một số thống kê là chỉ dấu sớm cho thấy Brighton có thể hụt hơi ngay giai đoạn tới.
Chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) của CLB này chỉ là 19,34, nhưng họ đã ghi tới 26 bàn, vượt chất lượng cơ hội tạo ra khoảng 6,7 bàn. Điều đó nghĩa là hàng công Brighton đang chơi tốt hơn kỳ vọng thực tế. Dứt điểm tốt là lợi thế, nhưng rất khó duy trì hiệu suất ấy qua 38 vòng. Khi những cú sút khó không còn thành bàn, Brighton phải tạo thêm cơ hội để giữ nhịp thắng.
Hàng thủ cũng gặp vấn đề tương tự. Theo đơn vị thống kê xG Edge, Brighton có chỉ số bàn thua kỳ vọng (xGA) khoảng 13,6, nhưng thực tế mới thủng lưới 7 lần. xGA phản ánh chất lượng các cơ hội mà đối phương tạo ra trước khung thành Brighton. Chênh lệch 6,6 bàn phần nào nhờ thủ môn Bart Verbruggen và những pha dứt điểm hỏng của đối phương. Thành tích giữ sạch lưới đang tốt hơn những gì chất lượng cơ hội mà hàng thủ để đối phương tạo ra phản ánh.
Trận thắng Man City 1-0 là điển hình cho kiểu thống kê ở trên. Theo xG Edge, chủ nhà tạo 1,64 xG, cao hơn mức khoảng 1,0 của Brighton. Nó chỉ ra một sự thật: Brighton không hay hơn, nhưng vẫn thắng đối thủ. Chiến thắng nhờ phòng ngự kiên cường và thủ môn xuất sắc đáng trân trọng, nhưng không thể trông đợi kịch bản ấy mỗi tuần.
xG Edge tính Brighton có khoảng 17,2 điểm kỳ vọng (xPts), thấp hơn gần 5 điểm so với thực tế. Đây là chỉ số ước tính số điểm một đội có thể giành được dựa trên chất lượng cơ hội ghi bàn và thủng lưới trong từng trận, thay vì kết quả cuối cùng.
Các thống kê đều hướng tới một thực tế: Brighton đang chơi tốt hơn thực lực của họ.
Arsenal có 27 điểm, thủng lưới 5 bàn và thắng 9/10 trận dù ghi ít hơn Brighton 11 bàn. Đội bóng của Arteta kiểm soát kết quả tốt hơn, kể cả khi không bùng nổ. Ngược lại, Brighton từng thua Chelsea 3-4 và Liverpool 0-2, nhắc rằng họ vẫn dễ trả giá trước đối thủ mạnh.
Brighton còn đá Conference League, giải đấu cấp CLB thứ ba của UEFA, và phải duy trì nhịp độ ấy khi liên tục thi đấu giữa tuần. Trong 5 trận sân nhà ở Premier League, họ giành 13/15 điểm và chỉ thủng lưới một bàn; trên sân khách là 9/15 điểm và 6 bàn thua. Một đội bóng đua vô địch cần duy trì sự chắc chắn cả khi rời sân nhà.
Brighton vừa thắng Getafe rồi Brentford, nhưng tháng 12 sẽ thử thách chiều sâu đội hình, thể lực và khả năng xoay tua. Cách chơi gây sức ép liên tục của Hurzeler đòi hỏi các cầu thủ di chuyển với cường độ cao, trong khi lịch thi đấu dày đặc khó cho phép ông giữ nguyên đội hình mạnh nhất.
Sau đợt tập trung đội tuyển, Brighton lần lượt gặp Hull, Newcastle rồi Nottingham Forest. Những trận đấu này sẽ kiểm tra khả năng giành điểm trước các đối thủ có thể chủ động lùi sâu, khác với việc tạo bất ngờ trước những đội thích kiểm soát bóng như Arsenal hay Man City.
Sau trận Brentford, Gross nói với Sky Sports rằng Brighton chưa tham gia cuộc đua vô địch vì mùa giải còn dài và trận nào cũng khó. Hurzeler cho phép người hâm mộ mơ mộng, nhưng nhấn mạnh đội bóng cần tiếp tục cải thiện.
Brighton đủ mạnh để tranh top 4, nhưng muốn đua vô địch, họ phải biết thắng cả khi dứt điểm kém sắc, Verbruggen không thể cứu thua liên tục và lịch đấu bào mòn thể lực. Mười vòng đầu chứng minh Brighton đủ sức gây bất ngờ. 28 vòng còn lại sẽ kiểm tra khả năng duy trì điều ấy.
