Nội dung trên được Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đưa ra khi trình bày báo cáo các nội dung tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 17/11.
Trên cơ sở tiếp thu ý kiến, sau khi chỉnh lý dự thảo gồm 13 chương và 130 điều (giảm 68 điều so với Luật Nhà ở 2023).

Làm rõ một số nội dung lớn, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết dự thảo Luật hoàn thiện quy định về sở hữu căn hộ chung cư tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Dự thảo hoàn thiện quy định về nhà ở cho thuê do Nhà nước tạo lập từ quỹ nhà ở địa phương và nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngoài nhà nước. Tiếp tục kế thừa các chính sách nhà ở xã hội để cho thuê; chỉnh lý quy định về đối tượng cho thuê, quỹ nhà ở, ưu đãi của chủ đầu tư dự án, quản lý và sử dụng nhà ở cho thuê.
Về nhà ở xã hội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng nêu rõ dự thảo chỉnh lý hoàn thiện quy định về nguyên tắc thực hiện hỗ trợ và hình thức phát triển nhà ở xã hội.
Trong đó, lược bỏ quy định về quyền chủ đầu tư dự án chuyển một phần diện tích đất đầu tư xây dựng nhà ở thương mại để bán.
“Quy định về bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội sau 5 năm theo hướng chỉ được bán lại cho đúng đối tượng, giá bán do các bên thỏa thuận và không phải nộp tiền sử dụng đất. Đồng thời, hoàn thiện các quy định về nhà ở phục vụ tái định cư bảo đảm thống nhất, đồng bộ với pháp luật đất đai”, ông Nguyễn Văn Sinh nêu rõ.
Về nghĩa vụ dành quỹ đất xây dựng nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội trong dự án nhà ở thương mại, dự thảo chỉnh lý theo hướng giao UBND cấp tỉnh quyết định việc chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại phải dành một phần diện tích đất trong dự án để xây dựng nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội.
Chính phủ sẽ quy định chi tiết về quy mô dự án và tỷ lệ diện tích đất bắt buộc này. Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, đây là nội dung mới nhằm thể chế hóa chỉ đạo tại Thông báo 64 của Văn phòng Trung ương Đảng thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, xác định nhà ở cho thuê là trụ cột chiến lược từ nay đến năm 2030.
Về quản lý, sử dụng nhà chung cư, dự thảo quy định rõ các vấn đề được Hội nghị nhà chung cư quyết định; bổ sung cơ chế giám sát Ban quản trị và cơ chế phối hợp với chính quyền địa phương. Quy định rõ quyền và nghĩa vụ của Ban quản trị chung cư.
Dự thảo giao Bộ Xây dựng quy định chi tiết hoạt động của đơn vị quản lý vận hành chung cư, quy định rõ trách nhiệm bàn giao và cưỡng chế bàn giao kinh phí bảo trì.

Nêu ý kiến tại phiên họp, một số đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn kỹ thuật chi tiết đối với khu vực sạc xe điện tại các chung cư để chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành có căn cứ thực hiện.
Về Quỹ nhà ở địa phương, các ý kiến đề nghị hướng dẫn của Chính phủ cần quy định rõ cơ chế tài chính, trích nộp, hạch toán, dự toán bù đắp chi phí vận hành, chế độ báo cáo, kiểm toán và giám sát theo đúng Luật Ngân sách nhà nước.
Liên quan đến Quỹ nhà ở địa phương, các ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết phải tạo nguồn vốn ổn định, dài hạn, đồng thời quy định rõ cơ chế tài chính, trích nộp, hạch toán, kiểm toán và giám sát hoạt động của quỹ.
Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết, Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, các bộ ngành, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện dự thảo luật, tập trung 4 nhóm trọng tâm.
Trong đó, rà soát để bảo đảm tính đồng bộ giữa dự thảo Luật Nhà ở với Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Đất đai (sửa đổi), trên quan điểm lấy Luật Đất đai làm luật gốc.
Đồng thời, rà soát kỹ chính sách sở hữu nhà ở của người nước ngoài, nhà ở cho thuê, bán nhà ở xã hội sau 5 năm, công chứng giao dịch và vận hành Quỹ nhà ở.
Chính phủ cũng sẽ hoàn thiện các quy định chuyển tiếp nhằm tránh khoảng trống pháp lý, đồng thời chuẩn bị đồng bộ các nghị định hướng dẫn chi tiết thi hành luật.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Nguyễn Khắc Định đề nghị Bộ Xây dựng khẩn trương giúp Chính phủ hoàn thiện dự thảo luật, gửi tài liệu đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội bảo đảm đúng quy định trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua tại cuối Kỳ họp thứ 2.