Chuyển đổi số vùng cao Quảng Ngãi: Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt

Việc thay đổi thói quen dùng tiền mặt sang thanh toán điện tử, mở ra bức tranh đời sống văn minh, hiện đại cho người dân vùng cao Quảng Ngãi.

Dù ở những vùng sâu, vùng xa với địa hình chia cắt và nhiều gian khó, làn sóng chuyển đổi số đang âm thầm tạo nên những bước chuyển mình mạnh mẽ. Từ việc ngần ngại, xa lạ với điện thoại thông minh, giờ đây nhiều đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã vùng cao đã chủ động ứng dụng công nghệ, thay đổi thói quen dùng tiền mặt sang thanh toán điện tử.

Từ “cửa hàng 4.0”

Nằm ở vùng cao gian khó, xã Tây Trà từ lâu vốn quen thuộc với nhịp sống chậm rãi và những giao dịch mua bán theo phương thức truyền thống “tiền trao cháo múc”. Tuy nhiên, thời gian gần đây, bộ mặt đời sống kinh tế - xã hội nơi đây đang có những thay đổi đáng kinh ngạc.

Chuyển đổi số vùng cao Quảng Ngãi: Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt
Khách mua sắm tại cửa hàng tạp hóa và thanh toán bằng cách chuyển khoản. (Ảnh: B.Q.N)

Ghé thăm cửa hàng tạp hóa của chị Lê Thị Hồng Thảo tại thôn Gò Rô (xã Tây Trà), không khó để nhận ra bầu không khí nhộn nhịp, hối hả của người mua, kẻ bán. Điểm khác biệt lớn nhất chính là tấm bảng in mã QR được đặt ở vị trí trang trọng ngay bàn thanh toán. Chị Thảo là một trong những người tiên phong tại địa phương ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào mô hình kinh doanh nhỏ lẻ của mình.

Không chỉ dừng lại ở việc dán mã chuyển khoản ngân hàng thông thường, chị Thảo đã chủ động cài đặt và vận hành phần mềm hỗ trợ tạo mã QR tự động cho từng giao dịch riêng biệt. Việc này giúp khách hàng vùng cao thanh toán trực tuyến nhanh chóng chỉ qua một thao tác quét mã đơn giản trên điện thoại. Hơn thế nữa, phần mềm quản lý này còn giúp chủ cửa hàng dễ dàng kiểm soát doanh thu, kiểm kê chính xác lượng hàng hóa tồn kho, từ đó chủ động lên kế hoạch nhập hàng và vận hành hoạt động kinh doanh một cách khoa học, hiệu quả.

“Lập nghiệp và sinh sống nhiều năm ở vùng cao, quen với nhịp sống nơi đây nên trước kia tôi hầu như không quan tâm đến công nghệ. Từ khi được chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn tiếp cận công nghệ số, tôi mới thật sự nhận ra lợi ích của chuyển đổi số và mạnh dạn ứng dụng vào hoạt động kinh doanh” - chị Thảo chia sẻ.

Từng đối mặt với không ít vất vả trong quá trình buôn bán, chị Thảo cho biết những năm trước, vì buôn bán nhỏ lẻ, mỗi lần muốn nhập hàng hóa, chị phải đi hàng chục cây số về trung tâm để lấy hàng.

“Nếu thuê đơn vị vận chuyển, tôi cũng phải mang lượng lớn tiền mặt đến thanh toán trực tiếp cho các đại lý. Việc mang tiền đi xa khiến tôi mất nhiều thời gian, lại luôn nơm nớp lo sợ rủi ro làm rơi tiền hoặc xảy ra nhầm lẫn, sai sót khi đếm tiền. Từ khi cài đặt ứng dụng ngân hàng, tôi chỉ cần thao tác chuyển khoản trực tuyến ngay tại nhà. Mọi giao dịch trở nên tiện ích, nhanh gọn và an toàn hơn rất nhiều” - chị Thảo nói.

Sự chủ động của chị Thảo cùng mô hình “cửa hàng 4.0” không chỉ mang lại lợi ích cho gia đình chị, mà còn trở thành hình mẫu thực tế trực quan, góp phần thúc đẩy và lan tỏa thói quen thanh toán không dùng tiền mặt đến đông đảo bà con dân tộc thiểu số xung quanh.

Chuyển đổi số vùng cao Quảng Ngãi: Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt
Việc thay đổi thói quen dùng tiền mặt sang thanh toán điện tử, mở ra bức tranh đời sống văn minh, hiện đại cho người dân vùng cao Quảng Ngãi.

Trong khi đó, tại ngôi chợ ở xã Trà Bồng, không khó để bắt gặp hình ảnh những tiểu thương người Hrê, người Cor thuần thục đưa chiếc điện thoại thông minh ra để khách hàng quét mã thanh toán. Từ mớ rau rừng, con cá suối, bó quế Trà Bồng cho đến những mặt hàng nhu yếu phẩm, tất cả đều có thể giao dịch chỉ bằng một cái chạm tay.

Chị Hồ Thị Mai, một tiểu thương kinh doanh nông sản, chia sẻ rằng trước đây, việc buôn bán gặp không ít bất tiện vì phải chuẩn bị rất nhiều tiền lẻ để thối lại cho khách. Đôi khi, tiền bị rách, ướt do mưa rừng hoặc thất thoát trong quá trình kiểm đếm cuối ngày. Từ khi được cán bộ ngân hàng và đoàn thanh niên địa phương đến tận sạp hàng hướng dẫn mở tài khoản, in mã QR đặt ngay trước quầy, việc buôn bán trở nên nhẹ nhàng hơn hẳn. Khách hàng, đặc biệt là cán bộ, giáo viên và giới trẻ địa phương, rất thích thú khi không cần mang theo ví tiền dày cộm mỗi khi đi chợ.

Dấu ấn từ những Tổ công nghệ số cộng đồng

Xã vùng cao Tây Trà có gần 96% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Trước đây, hạ tầng viễn thông còn hạn chế, thu nhập của bà con chưa cao nên đa phần người dân không sở hữu điện thoại thông minh. Rào cản về công nghệ và tâm lý ngại thay đổi từng là “bức tường” lớn trong việc đưa thanh toán điện tử về làng bản.

Chuyển đổi số vùng cao Quảng Ngãi: Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt
Rào cản về công nghệ và tâm lý ngại thay đổi từng là “bức tường” lớn trong việc đưa thanh toán điện tử về làng bản.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc đưa công nghệ về vùng sâu, vùng xa, chính quyền địa phương đã quyết liệt triển khai việc thành lập các Tổ công nghệ số cộng đồng. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, lực lượng đoàn viên, thanh niên cùng các thành viên trong tổ đã kiên trì tuyên truyền, cầm tay chỉ việc cho từng người dân.

Nhờ sự đồng hành gần gũi đó, tư duy của bà con đã có bước thay đổi vượt bậc. Nhiều bạn trẻ và thậm chí cả những người trung niên vốn trước đây rất e ngại với công nghệ nay đã mạnh dạn đầu tư mua sắm điện thoại thông minh. Họ hào hứng học cách đăng nhập, sử dụng các ứng dụng trực tuyến, giao dịch ngân hàng và nộp hồ sơ dịch vụ công trên môi trường điện tử.

Vượt qua những rào cản đặc thù nơi đại ngàn

Để có được những kết quả bước đầu đáng khích lệ ấy, chính quyền địa phương, ngành ngân hàng và các doanh nghiệp viễn thông tại Quảng Ngãi đã phải đối mặt với vô vàn thách thức đặc thù của địa bàn miền núi.

Chuyển đổi số vùng cao Quảng Ngãi: Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt
Dù ở những vùng sâu, vùng xa với địa hình chia cắt và nhiều gian khó, làn sóng chuyển đổi số đang âm thầm tạo nên những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Thứ nhất là rào cản về hạ tầng viễn thông và thiết bị thông minh. Dù sóng 4G đã phủ rộng khắp các xã, nhưng tại một số thôn, nóc nằm sâu trong thung lũng, bị chia cắt bởi địa hình đồi núi phức tạp, tín hiệu mạng vẫn còn chập chờn. Bên cạnh đó, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo ở các xã miền núi Quảng Ngãi còn cao, khiến việc sở hữu một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet ổn định vẫn là bài toán kinh tế đối với nhiều gia đình đồng bào dân tộc thiểu số.

Thứ hai là rào cản về tâm lý, thói quen và trình độ dân trí. Đồng bào các dân tộc thiểu số vốn quen với việc “tiền trao cháo múc”, cầm đồng tiền mặt trên tay mới cảm thấy yên tâm. Tâm lý e ngại công nghệ, sợ thao tác nhầm dẫn đến mất tiền, hay lo ngại các rủi ro lừa đảo trên không gian mạng khiến nhiều người lớn tuổi ngần ngại tiếp cận dịch vụ ngân hàng số. Ngoài ra, rào cản ngôn ngữ và việc chưa thông thạo chữ quốc ngữ ở một bộ phận người dân cao tuổi cũng gây khó khăn không nhỏ cho công tác tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng các ứng dụng tài chính.

Thứ ba là sự thiếu hụt điểm giao dịch vật lý. Do địa bàn rộng, dân cư phân bố thưa thớt, mạng lưới phòng giao dịch của các ngân hàng thương mại chủ yếu tập trung ở trung tâm xã. Khi gặp sự cố về thẻ, tài khoản hoặc cần nạp tiền mặt vào tài khoản ngân hàng, người dân ở các xã vùng sâu phải di chuyển hàng chục cây số đường đèo dốc mới đến được điểm giao dịch, gây tốn kém thời gian và chi phí.

Theo VTC News

Tin liên quan