Tháng 9/2009, cô Trần Thị Thái Hà bắt đầu công tác tại Trường Tiểu học Ayun, xã Ayun, tỉnh Gia Lai. Từ đó đến nay, nữ giáo viên sinh năm 1987 dành trọn 17 năm gắn bó với công việc Tổng phụ trách Đội.
Những niềm vui nhỏ níu chân học trò đến lớp
Ở ngôi trường khoảng 80% học sinh là con em đồng bào dân tộc Ba Na, những lá cờ nhỏ, điệu múa tập thể, trận thi đấu thể thao hay trò chơi dân gian đôi khi là niềm vui lớn của trẻ thơ.
Cô Hà nhận ra rằng, hoạt động Đội không đơn thuần là tổ chức phong trào hay hoàn thành các chỉ tiêu thi đua. Quan trọng hơn, đó phải là nơi học sinh được vui chơi, thể hiện bản thân, rèn sự tự tin và tìm thấy niềm vui khi đến trường.
“Tôi luôn mong muốn mỗi hoạt động đến với học sinh phải thật gần gũi, vui tươi, phù hợp với đặc điểm của các em. Khi một đứa trẻ yêu trường, thích đến trường và cảm thấy mình được chào đón, các em sẽ có thêm động lực học tập, gắn bó với trường lớp”, cô Hà chia sẻ.

Một hoạt động cô Hà nhớ mãi là lần hướng dẫn học sinh đưa các động tác đánh cờ Semaphore (một hình thức truyền tin bằng cờ) vào tiết mục múa hát tập thể trên nền bài hát “Bài ca người phụ trách”. Muốn tất cả học sinh đều được tham gia, cô cùng đồng nghiệp tìm đến các nhà may, nhờ hỗ trợ may cờ với mức giá thấp nhất.
Từ sự chung tay của giáo viên, phụ huynh và học sinh, mỗi em trong trường đều có 2 lá cờ Semaphore cho ra màn biểu diễn đẹp trong sự háo hức hiện rõ trên gương mặt mỗi trò.
Người phụ trách 10 điểm trường
Những năm qua, Liên đội Trường Tiểu học Ayun đạt nhiều kết quả trong các hoạt động, hội thi cấp huyện và tỉnh. Học sinh giành nhiều giải cao tại các cuộc thi kể chuyện về Bác Hồ, Chỉ huy Đội giỏi, Phụ trách Sao giỏi, Hội khỏe Phù Đổng và tại hội thi Tuyên truyền măng non, đội thi của xã Ayun đạt giải Nhất toàn đoàn cấp huyện và giải Nhì toàn đoàn cấp tỉnh.

Bản thân cô Hà cũng đạt nhiều thành tích chuyên môn. Năm 2019, cô tham gia Trại huấn luyện Kim Đồng toàn quốc khu vực miền Nam, đạt kỷ lục môn quan sát và danh hiệu Á khoa toàn trại. Cô từng giành giải Nhất hội thi Giáo viên làm Tổng phụ trách Đội giỏi cấp huyện, giải Khuyến khích cấp tỉnh Gia Lai; nhiều năm đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở.
Tuy nhiên, sau quá trình sáp nhập trường học, công việc của cô ngày càng nặng hơn. Hiện, cô phụ trách công tác Đội tại 3 phân hiệu, 10 điểm trường với hơn 1.000 học sinh.
Địa bàn rộng, các điểm trường cách xa nhau khiến việc di chuyển và duy trì hoạt động đồng đều không dễ dàng. “Có những lúc tôi ước mình có thể có mặt ở tất cả các điểm trường cùng một lúc. Ước rằng mỗi khi các em cần, cô Tổng phụ trách có thể có mặt ngay bên cạnh”, cô Hà bộc bạch.
Không thể trực tiếp đến từng điểm trường mỗi ngày, cô phải thay đổi cách tổ chức, phân công, phối hợp và xây dựng đội ngũ học sinh nòng cốt để phong trào vẫn được duy trì. Theo cô, phía sau những chương trình sôi nổi là khối lượng công việc ít người nhìn thấy: xây dựng kế hoạch, chuẩn bị nội dung, tập luyện, hướng dẫn học sinh, kết nối các lực lượng và xử lý những tình huống phát sinh. Có hoạt động phải tranh thủ buổi trưa, buổi tối, ngày nghỉ, ngày lễ.

Cậu học trò hoàn cảnh đặc biệt
Trong 17 năm làm Tổng phụ trách Đội, cô Hà đồng hành với nhiều thế hệ học sinh, nhưng có cậu học trò mà mỗi khi nhắc đến, cô vẫn không khỏi xúc động và tự hào. Đó là Lê Nguyễn Anh Khoa, sinh năm 2014, từng 2 năm đảm nhận vai trò Liên đội trưởng Liên đội Trường Tiểu học Ayun.
Khoa có hoàn cảnh đặc biệt. Di chứng sinh non khiến mắt trái của em mất hoàn toàn thị lực, mắt phải bị cận thị và loạn thị. Hàng tháng, em phải cùng gia đình đến TP.HCM thăm khám, điều trị. Lo lắng cho sức khỏe của con, gia đình nhiều lần không muốn Khoa tham gia các hoạt động tập thể. Thế nhưng, cậu bé vẫn tha thiết xin bố mẹ được tập luyện, đứng trong đội hình và cống hiến cho tập thể.
Nhìn sự quyết tâm của học trò, cô Hà vừa thương vừa khâm phục. Hai cô trò trải qua nhiều buổi tập luyện, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ. Có những lần Khoa tập sai, bị cô nhắc nhở; có lúc em bật khóc vì áp lực và chưa đạt kết quả như mong muốn.
“Tôi luôn động viên em rằng chỉ cần con không bỏ cuộc, mọi cố gắng đều sẽ có giá trị”, cô Hà kể.

Nỗ lực của Khoa được ghi nhận qua những thành tích đáng chú ý. Năm học 2022-2023, em giành giải Nhất hội thi Chỉ huy Đội giỏi, Phụ trách Sao giỏi cấp huyện và giải Nhì cấp tỉnh. Năm học 2023-2024, em tiếp tục đạt giải Nhất hội thi Phụ trách Sao giỏi - Sao nhi đồng chăm ngoan cấp tỉnh. Năm 2024, Khoa được lựa chọn tham gia Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em lần thứ II tại Hà Nội.
Câu chuyện của Khoa giúp cô Hằng nhận ra rằng đôi khi người thầy nghĩ mình đang truyền động lực cho học trò, nhưng chính các em lại là người truyền cho thầy cô nghị lực, niềm tin và tình yêu nghề sâu sắc hơn.
Sau 17 năm, điều khiến cô Hà trăn trở nhất vẫn là làm sao để học sinh đi học đều hơn, hạn chế tình trạng bỏ học, nhất là ở địa bàn còn nhiều khó khăn.
Ước mơ của nữ giáo viên là học sinh, đặc biệt là trẻ em vùng khó, có thêm không gian vui chơi, học tập và trải nghiệm phù hợp với lứa tuổi; được tiếp cận các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, được phát hiện năng lực và có cơ hội tham gia những sân chơi lớn hơn.
“Có lẽ điều hạnh phúc nhất của người làm Tổng phụ trách Đội là được chứng kiến những đứa trẻ từng rụt rè, nhút nhát dần mạnh dạn đứng trước tập thể; những em từng ngại tham gia dần trở nên năng động; những học sinh có nguy cơ bỏ học lại tiếp tục đến trường”, cô nói.
