Chị Sourn Channa, 39 tuổi, quốc tịch Campuchia, mang thai lần thứ 4 và được chẩn đoán nhau tiền đạo trung tâm. Đây là tình trạng bánh nhau bám ở đoạn dưới tử cung, che kín lỗ trong cổ tử cung, khiến thai phụ không thể sinh thường, đồng thời làm tăng nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng trong thai kỳ và khi sinh.
Lo ngại những biến chứng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và con, gia đình quyết định đưa chị sang Việt Nam tìm phương án sinh an toàn.
Qua thăm khám và siêu âm, ThS. BS Võ Triệu Đạt, Trưởng khoa Sản FV Thomson xác định với tình trạng bánh nhau che kín đường sinh, mổ lấy thai là phương án bắt buộc.
Thách thức đặt ra với ê-kíp không chỉ là đưa em bé ra ngoài an toàn mà còn phải kiểm soát nguy cơ chảy máu, bảo tồn tử cung cho người mẹ. Các bác sĩ Sản khoa phối hợp với ê-kíp Gây mê hồi sức chuẩn bị phương án xử trí những tình huống có thể xảy ra trong quá trình phẫu thuật.
Ca phẫu thuật ban đầu diễn ra thuận lợi, em bé được đưa ra ngoài an toàn. Tuy nhiên, khoảng 15-20 phút sau khi bắt đầu cuộc mổ, chỉ số SpO₂ của sản phụ bất ngờ giảm mạnh. Đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng thiếu oxy trong máu, buộc ê-kíp gây mê hồi sức phải khẩn trương tìm nguyên nhân.
Các bác sĩ nghi ngờ sản phụ bị thuyên tắc phổi do huyết khối. Đây là tình trạng cục máu đông di chuyển đến động mạch phổi, gây cản trở dòng máu đến phổi, có thể dẫn đến suy hô hấp, suy tuần hoàn, thậm chí ngừng tim nếu không được xử trí kịp thời.

Trước tình huống này, các bác sĩ nhanh chóng kích hoạt quy trình phối hợp cấp cứu. Thay vì cho sản phụ tỉnh và tự thở như thông thường sau phẫu thuật, ê-kíp quyết định tiếp tục duy trì thở máy, kiểm soát hô hấp và chuyển người bệnh đến khoa Hồi sức tích cực để theo dõi sát.
Khoảng 3 giờ sau, kết quả chụp CT xác định sản phụ có huyết khối gây thuyên tắc tại một nhánh nhỏ thuộc thùy dưới phổi phải. May mắn, huyết khối chưa gây tắc nghẽn diện rộng hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuần hoàn.
Sau khi có kết quả chẩn đoán, các bác sĩ Sản khoa, Gây mê hồi sức, Hồi sức tích cực và Tim mạch cùng hội chẩn để lựa chọn phương án điều trị. Thách thức lớn nhất là phải kiểm soát được huyết khối nhưng không làm gia tăng nguy cơ xuất huyết ở sản phụ vừa trải qua phẫu thuật lấy thai.
Thuốc tiêu sợi huyết có khả năng làm tan cục máu đông nhưng không phù hợp với tình trạng hậu phẫu do nguy cơ chảy máu nghiêm trọng. Trong khi đó, thuốc chống đông là hướng điều trị cần thiết để ngăn huyết khối tiến triển, song phải được sử dụng thận trọng và theo dõi sát nguy cơ xuất huyết.
Các bác sĩ cũng chuẩn bị phương án can thiệp hút huyết khối qua ống thông nếu tình trạng người bệnh diễn biến nặng. Tuy nhiên, sau khi đánh giá kết quả chụp CT và tình trạng lâm sàng, ê-kíp quyết định điều trị nội khoa bằng thuốc chống đông, chưa cần thực hiện thủ thuật can thiệp.
Người bệnh được theo dõi chặt chẽ chức năng hô hấp, tuần hoàn, tình trạng vết mổ và nguy cơ chảy máu. Các bác sĩ đồng thời cân nhắc lựa chọn thuốc phù hợp với giai đoạn hồi phục sau sinh và việc nuôi con bằng sữa mẹ.
Sau khoảng 48 giờ điều trị tích cực, tình trạng thuyên tắc phổi được kiểm soát. Sản phụ tiếp tục được theo dõi và điều chỉnh phác đồ điều trị trong những ngày tiếp theo. Sau 7 ngày nằm viện, sức khỏe chị Channa ổn định, đủ điều kiện xuất viện. Tử cung được bảo tồn, em bé cũng được chăm sóc an toàn trong thời gian mẹ điều trị.
Trường hợp này cho thấy nguy cơ huyết khối, thuyên tắc phổi có thể xuất hiện trong và sau sinh, đặc biệt ở những thai phụ có thai kỳ nguy cơ cao. Việc nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường, chẩn đoán kịp thời và phối hợp giữa các chuyên khoa có ý nghĩa quan trọng trong xử trí biến chứng, hạn chế nguy cơ đe dọa tính mạng người mẹ.