Ngày 2/10, ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM, cho biết thành phố đang triển khai đồng thời nhiều dự án đường sắt đô thị ở các giai đoạn khác nhau, từ thi công xây dựng đến chuẩn bị đầu tư.
Trong giai đoạn 2026-2030, TP.HCM xác định triển khai 8 dự án đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư, trong đó có 4 dự án do Ban Quản lý Đường sắt đô thị làm chủ đầu tư.
Các dự án đang được hoàn thiện hồ sơ về phương án công nghệ, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng tuyến, vị trí công trình, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các thủ tục liên quan.
Metro số 2 đang triển khai thi công tại nhiều nhà ga
Tuyến tàu điện ngầm số 2 (Bến Thành - Tham Lương) dài khoảng 11,3 km, gồm 10 nhà ga ngầm, một ga trên cao và một depot, với tổng mức đầu tư khoảng 55.179 tỷ đồng.
Dự án khởi công ngày 15/1 và ký hợp đồng gói thầu EPC ngày 8/4. Sau gần 5 tháng ký hợp đồng, Tổng thầu EPC là Liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO) và China Railway Group Limited đang đẩy nhanh khảo sát, thiết kế, tổ chức giao thông và thi công tại hiện trường.
Công tác khảo sát địa chất được triển khai từ ngày 22/1 đến 19/6 và đã hoàn thành với 506 lỗ khoan trên toàn tuyến. Các vị trí khảo sát gồm 11 nhà ga, đoạn thi công bằng máy đào hầm TBM, đoạn chuyển tiếp từ ngầm lên cao, ga trên cao, đoạn cầu cạn, đường dẫn vào depot và khu vực depot.
Về thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED, trong tháng 9, Ban Quản lý Đường sắt đô thị đã phê duyệt thiết kế hạng mục tường vây tại ga ST04 - Hòa Hưng và ST06 - Phạm Văn Hai.
Trước đó, trong tháng 5, thiết kế tường vây tại ga ST05 - Lê Thị Riêng và ST10 - Phạm Văn Bạch cũng được phê duyệt. Hồ sơ thiết kế các nhà ga còn lại đang được hoàn thiện, thẩm định và phê duyệt để tổ chức thi công đồng loạt trong năm nay.
Tại ga ST05 - Lê Thị Riêng, tường dẫn đã thi công 207/491,5 m, đạt khoảng 42%; tường vây đạt 40/87 tấm, tương đương khoảng 45,97%.
Ga ST06 - Phạm Văn Hai đã đào tường dẫn 101,5/280 m, đạt khoảng 37%. Tại ga ST09 - Bà Quẹo, phần đào tường dẫn đạt 20/270 m, tương đương khoảng 7,4%.
Trong khi đó, tại ga ST10 - Phạm Văn Bạch, tường dẫn đã thi công 229/533 m, đạt khoảng 43%, hoàn thành giai đoạn 1; tường vây đạt 27/88 tấm, khoảng 30,68%.
Đối với ga ST02 - Tao Đàn và ST07 - Bảy Hiền, Tổng thầu EPC được cấp phép thi công từ ngày 12/9. Nhà thầu đang tập kết máy móc, thiết bị và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai thi công.
Cùng với thi công, công tác phân luồng, tổ chức giao thông và làm đường tạm, đường tránh cũng được triển khai tại các vị trí nhà ga.
Đến nay, Tổng thầu EPC đã hoàn thành phân luồng giao thông tại các ga ST04 - Hòa Hưng, ST05 - Lê Thị Riêng, ST06 - Phạm Văn Hai, ST09 - Bà Quẹo và ST10 - Phạm Văn Bạch.
Phương án chuẩn bị phân luồng, rào chắn thi công tại ST02 - Tao Đàn và ST07 - Bảy Hiền đang được khẩn trương thực hiện, dự kiến triển khai ngày 10/10.
Sở Xây dựng đã chấp thuận phương án tổ chức giao thông tại các ga nêu trên. Đối với ST01 - Bến Thành, ST03 - Dân Chủ và ST08 - Nguyễn Hồng Đào, các phương án liên quan tiếp tục được hoàn thiện.
Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị, việc mở rộng lòng đường tạm và lắp đặt rào chắn được tổ chức phù hợp điều kiện thực tế tại từng khu vực nhằm hạn chế ảnh hưởng đến giao thông trên trục Cách Mạng Tháng Tám - Trường Chinh.
Bề rộng lưu thông tại các vị trí thi công được tính toán để duy trì khả năng lưu thông, đồng thời bảo đảm lối tiếp cận phục vụ sinh hoạt và kinh doanh của người dân.
Tổng thầu được yêu cầu bố trí lực lượng điều tiết giao thông 24/7, phối hợp với lực lượng chức năng tại các giao lộ trọng điểm và theo dõi lưu lượng thực tế để điều chỉnh phương án khi cần thiết.
Thêm nhiều tuyến đường sắt đô thị dự kiến khởi công cuối năm
Ngoài Metro số 2, TP.HCM đang hoàn thiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư đối với nhiều tuyến đường sắt đô thị khác.
Tuyến đường sắt đô thị số 1 (Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên) dài khoảng 32,8 km, từ Depot Phú Chánh, khu vực trung tâm Thành phố mới Bình Dương cũ, đến ga Bến xe Suối Tiên, kết nối với tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên).
Hiện Ban Quản lý Đường sắt đô thị tập trung hoàn thiện phương án công nghệ, danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật chủ yếu áp dụng; báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hồ sơ hướng tuyến và vị trí công trình.
Theo kế hoạch, dự án dự kiến được phê duyệt trong tháng 12/2026 và khởi công cuối năm nay.
Tuyến đường sắt đô thị số 2 (Thành phố Thủ Dầu Một - TP.HCM) dài khoảng 35 km, từ ga S5 giao với tuyến số 1 (Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên) đến ga Tao Đàn, kết nối với tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương).
Ban Quản lý Đường sắt đô thị đã trình thẩm định hồ sơ phương án công nghệ, danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời trình thẩm định, phê duyệt hướng tuyến và vị trí công trình.
Dự án cũng được lên kế hoạch phê duyệt trong tháng 12/2026 và khởi công cuối năm.
Trong khi đó, tuyến đường sắt đô thị số 6, Vành đai trong - giai đoạn 1, đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu, dài khoảng 23 km, dự kiến từ khu vực nút giao Bà Quẹo (Trường Chinh - Âu Cơ), kết nối tại ga ST09 của Metro số 2, đến khu vực ga Phú Hữu và dự kiến kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
TP.HCM đã gửi Bộ Xây dựng lấy ý kiến thống nhất danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn chủ yếu áp dụng. Ban Quản lý Đường sắt đô thị đã trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời trình thẩm định, phê duyệt hướng tuyến và vị trí công trình.
Theo kế hoạch, tuyến số 6 cũng dự kiến được phê duyệt trong tháng 12/2026 và khởi công cuối năm.
Bên cạnh các tuyến đang chuẩn bị đầu tư, Ban Quản lý Đường sắt đô thị đang nghiên cứu, triển khai công tác chuẩn bị đầu tư tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ.
Sở Xây dựng đã kiến nghị nghiên cứu, bổ sung phương án kéo dài tuyến đến khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành, qua đó tăng khả năng kết nối mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM với các đầu mối giao thông quan trọng trong khu vực.
Từ nay đến cuối năm, Ban Quản lý Đường sắt đô thị tiếp tục tập trung quản lý hợp đồng EPC, bảo đảm chất lượng, an toàn và tiến độ Metro số 2; đẩy mạnh thi công tường dẫn, tường vây tại 6 ga ngầm; tổ chức thi công các hạng mục cầu cạn, nhà ga trên cao và depot từ tháng 11.
Ban cũng đặt mục tiêu hoàn thành phân luồng, tổ chức giao thông tại các nhà ga còn lại trong năm 2026, đồng thời đẩy nhanh thẩm định, phê duyệt thiết kế các nhà ga và depot.
Theo kế hoạch, máy đào hầm TBM đầu tiên của Metro số 2 dự kiến sẵn sàng vận hành và bắt đầu đào hầm vào tháng 10/2027. Đến tháng 3/2029, các nhà ga trên tuyến dự kiến hoàn thành kết cấu chính; cuối năm 2029 hoàn thành lắp đặt đường ray tuyến chính và depot.
Cuối năm 2030, dự án dự kiến hoàn thành nghiệm thu, bàn giao và đưa tuyến Metro số 2 vào vận hành khai thác thương mại phục vụ hành khách.
