Theo CCTV Finance, mẫu vật được lấy từ giếng thăm dò Zhentan-1 thuộc mỏ dầu Tarim vào ngày 1/10. Các kỹ sư thu được lõi đá liên tục dài 6 m, thuộc hệ tầng Yurtus có niên đại từ kỷ Cambri, cách đây khoảng 539-485 triệu năm trước. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu thu được đá sinh dầu ở độ sâu này tại khu vực rìa Tây Bắc bồn địa Tarim.
Đá sinh dầu hay đá nguồn hydrocarbon là loại đá chứa vật chất hữu cơ có khả năng tạo ra dầu mỏ và khí đốt. Trải qua hàng trăm triệu năm dưới tác động của nhiệt độ và áp suất, vật chất hữu cơ có thể chuyển hóa thành hydrocarbon. Những mẫu đá này giúp nhà khoa học xác định thời điểm hình thành, độ trưởng thành của vật chất hữu cơ và tiềm năng tạo dầu khí trong lòng đất.
“Đây là báu vật. Với những mẫu đá quý giá này, chúng tôi có thể đánh giá khả năng sinh dầu khí ở độ sâu trên 8.000 m”, ông Xu Yanan, phụ trách dự án thăm dò tại mỏ dầu Tarim cho biết.
Theo ông, kết quả còn giúp xác định độ dày và mức độ biến đổi của các tầng đá nguồn. Đây là thông tin quan trọng khi đánh giá triển vọng khai thác dầu khí tại những khu vực siêu sâu.
Thành tựu mới tiếp nối chương trình thăm dò lòng đất được Trung Quốc triển khai trong nhiều năm qua. Trước đó, giếng khoan khoa học Shendi Take-1 tại sa mạc Taklamakan đã hoàn thành ở độ sâu 10.910 m vào tháng 1/2025. Đây là giếng khoan thẳng đứng sâu nhất châu Á và sâu thứ hai thế giới tại thời điểm công bố.
Dự án phải xuyên qua 12 tầng địa chất có cấu trúc phức tạp. Ở khu vực sâu nhất, nhiệt độ có thể lên đến 220 độ C, trong khi áp suất đạt 145 MPa.
Những điều kiện khắc nghiệt khiến hoạt động khoan gặp nhiều khó khăn. Các kỹ sư chỉ mất 279 ngày để vượt qua 10.000 m đầu tiên, song phải dành hơn 300 ngày cho 910 m cuối cùng.
Để hoàn thành dự án, Trung Quốc phát triển hệ thống khoan tự động có khả năng hoạt động ở độ sâu 12.000 m. Giàn khoan cao 82 m được kết hợp với công nghệ giám sát từ xa, dung dịch chịu nhiệt và các mũi khoan chuyên dụng.
Việc phát hiện đá sinh dầu không đồng nghĩa đã tìm thấy một mỏ dầu có thể khai thác thương mại. Các nhà khoa học vẫn cần phân tích mẫu vật và đánh giá cấu trúc địa chất để xác định khả năng hình thành, tích tụ và khai thác dầu khí.
