Vinschool phát triển tài năng học sinh theo lộ trình cá nhân hóa

Giáo dục tài năng không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có thành tích xuất sắc, mà còn hướng tới phát triển tiềm năng riêng của mỗi em.

Làm thế nào để nhận diện đúng tiềm năng của từng cá nhân, tạo điều kiện để năng lực nổi trội được phát triển chuyên sâu và chuyển hóa thành những đóng góp có giá trị?

Đây là hướng tiếp cận mà Hệ thống Giáo dục Vinschool theo đuổi từ năm 2018 thông qua Trung tâm Tư vấn và Phát triển Tài năng GATE, với trọng tâm là cá nhân hóa lộ trình phát triển và khuyến khích học sinh vận dụng tài năng vào nghiên cứu, sáng tạo và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Nhận diện tài năng không chỉ qua thành tích

Các kỳ thi học sinh giỏi và chương trình bồi dưỡng chuyên sâu có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và phát triển năng lực học thuật. Tuy nhiên, thành tích thi cử chỉ phản ánh một phần năng lực của học sinh, trong những lĩnh vực và điều kiện đánh giá nhất định.

Nghiên cứu quốc tế về giáo dục tài năng phân biệt giữa năng lực tiềm tàng (potential) và thành tích đã được thể hiện (performance). Quá trình chuyển hóa tiềm năng thành năng lực chuyên môn ở mức độ cao phụ thuộc không chỉ vào khả năng cá nhân mà còn vào động lực, cơ hội học tập, chất lượng hướng dẫn và môi trường phát triển.

Vinschool phát triển tài năng học sinh theo lộ trình cá nhân hóa
GATE tập trung cá nhân hóa lộ trình phát triển, khuyến khích học sinh vận dụng tài năng vào nghiên cứu, sáng tạo và giải quyết vấn đề thực tiễn.

Xuất phát từ quan điểm đó, Vinschool thành lập Trung tâm GATE năm 2018, với toàn bộ chi phí đào tạo được Tập đoàn Vingroup tài trợ. Trung tâm GATE mở rộng việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng sang nhiều lĩnh vực, từ khoa học, công nghệ đến âm nhạc và mỹ thuật.

Quá trình tuyển chọn dựa trên nguyên tắc đa chiều và toàn diện thông qua các minh chứng đa dạng, bao gồm kết quả học tập, sản phẩm cá nhân, bài luận, năng lực giải quyết vấn đề và đánh giá của chuyên gia theo từng lĩnh vực.

Sau tuyển chọn, mỗi học sinh được xây dựng một Kế hoạch Phát triển Cá nhân (Advanced Learning Plan - ALP), xác định mục tiêu, nội dung chuyên môn cần đào sâu, phương pháp hướng dẫn và cơ hội thực hành phù hợp với năng lực, hứng thú và định hướng phát triển riêng.

Tại Trung tâm GATE, học sinh được học theo lộ trình cá nhân hóa và trực tiếp tham gia đồng thiết kế lộ trình ấy (co-design of individual learning pathways) cùng chuyên gia.

Từ xác định mục tiêu, nội dung học tập đến sản phẩm đầu ra, học sinh có tiếng nói và trách nhiệm đối với quá trình phát triển tài năng của chính mình. Đồng thời, học sinh còn có cơ hội tham gia nghiên cứu khoa học, phát triển sản phẩm sáng tạo và thực hiện các dự án có ý nghĩa đối với cộng đồng.

Theo chị Trịnh Khánh Huyền, Điều phối Trung tâm GATE, một vấn đề quan trọng trong giáo dục tài năng là làm thế nào để năng lực được phát triển trong môi trường học tập có thể chuyển hóa thành khả năng nghiên cứu, sáng tạo và giải quyết những vấn đề thực tế.

Vinschool phát triển tài năng học sinh theo lộ trình cá nhân hóa
Bạn Phạm Bùi Mỹ Linh (cựu học sinh Vinschool Times City) phát triển các nghiên cứu về sinh học và vi nấm với sự đồng hành của chuyên gia thông qua chương trình GATE.

Phạm Bùi Mỹ Linh, học sinh Vinschool Times City, là một ví dụ. Từ niềm yêu thích sinh học, Linh được Trung tâm GATE kết nối với các chuyên gia và môi trường nghiên cứu chuyên nghiệp, từng bước thực hiện các đề tài về măng cụt và vi nấm.

Quá trình nghiên cứu đòi hỏi em làm quen với các phương pháp khoa học, quy trình phòng thí nghiệm và những khó khăn khi kết quả thực nghiệm không đáp ứng giả thuyết ban đầu.

Năm 2023, một nghiên cứu của Linh cùng nhóm được lựa chọn trình bày tại hội nghị sinh học quốc tế ở Quy Nhơn. Linh và các bạn cũng tổ chức workshop Microfungi 101: Look into the Tiny World, chia sẻ kiến thức khoa học với cộng đồng.

Vinschool phát triển tài năng học sinh theo lộ trình cá nhân hóa
Thông qua các dự án âm nhạc như Music for the Soul và Serenade, học sinh GATE vận dụng tài năng nghệ thuật để thực hiện các hoạt động hướng tới cộng đồng.

Trong lĩnh vực nghệ thuật, các dự án Music for the Soul và Serenade cho thấy học sinh GATE đã sử dụng năng lực âm nhạc để tổ chức các hoạt động hướng tới trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và gây quỹ hỗ trợ bệnh nhi.

Bên cạnh những dự án này, học sinh GATE còn đạt thành tích tại các cuộc thi và sân chơi quốc tế như World Robot Olympiad, VEX Robotics và các liên hoan nghệ thuật.

Những kết quả đó cho thấy thành tích học thuật và khả năng tạo ra giá trị không loại trừ nhau. Quan trọng hơn, chúng phản ánh những chuyển biến trong quá trình phát triển của học sinh. Giáo dục tài năng cần quan tâm không chỉ đến kết quả cuối cùng mà còn đến quá trình học sinh hình thành năng lực chuyên môn, tư duy độc lập, khả năng sáng tạo và trách nhiệm đối với công việc mình thực hiện.

Đưa mô hình giáo dục tài năng của Vinschool vào đối thoại quốc tế

Năm 2026, Trung tâm GATE chính thức trở thành Thành viên Liên kết của Hội đồng Tài năng Thế giới (World Council for Gifted and Talented Children - WCGTC). Đây là tổ chức phi lợi nhuận quốc tế được thành lập năm 1975, kết nối các nhà nghiên cứu, chuyên gia và tổ chức giáo dục tài năng trên toàn cầu.

Việc tham gia WCGTC mở ra cơ hội để Trung tâm GATE không chỉ tiếp cận các nghiên cứu và thực hành tiên tiến về nhận diện, phát triển và đánh giá tài năng, mà còn đưa những kinh nghiệm từ mô hình giáo dục tài năng cá nhân hóa đã triển khai tại Vinschool từ năm 2018 vào đối thoại chuyên môn quốc tế.

Vinschool phát triển tài năng học sinh theo lộ trình cá nhân hóa
Bên cạnh những dự án này, học sinh GATE còn đạt thành tích tại các cuộc thi và sân chơi quốc tế như World Robot Olympiad, VEX Robotics và các liên hoan nghệ thuật,...

Theo định hướng này, trong năm học 2026-2027, Trung tâm GATE sẽ đẩy mạnh trao đổi học thuật trong mạng lưới WCGTC, xúc tiến hợp tác với Center for Gifted Studies thuộc Đại học Western Kentucky (Hoa Kỳ), đồng thời chuẩn bị hồ sơ đăng ký trình bày mô hình ALP tại Hội nghị Thế giới WCGTC năm 2027 tại Slovenia.

“Sau tám năm triển khai, Trung tâm GATE tiếp tục theo đuổi một định hướng nhất quán. Đó là giáo dục tài năng không chỉ nhằm nâng cao thành tích của những học sinh có năng lực nổi trội, mà cần giúp mỗi em phát triển thế mạnh riêng đến mức độ chuyên sâu và biết sử dụng kiến thức, tài năng của mình để tạo ra những ảnh hưởng tích cực cho xã hội”, chị Trịnh Khánh Huyền, chia sẻ.

Từ lộ trình học tập cá nhân hóa đến kết nối với mạng lưới chuyên môn quốc tế, Vinschool đang hướng tới cách tiếp cận giáo dục tài năng toàn diện hơn, không chỉ nhận diện học sinh có năng lực nổi trội, mà còn tạo môi trường để tiềm năng được nuôi dưỡng, phát triển thành năng lực thực chất và tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Theo VTC News

Tin liên quan