Đề xuất mở rộng 1.144km cao tốc lên 6 làn xe
Bộ Xây dựng vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công - tư (PPP).
Theo phương án được nghiên cứu, dự án tập trung hoàn thiện tuyến cao tốc đoạn Hà Nội - TP.HCM, gồm 18 đoạn tuyến với tổng chiều dài khoảng 1.144km. Các đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ và Cần Thơ - Cà Mau sẽ được nghiên cứu, đầu tư theo các dự án riêng.
Quy mô đầu tư dự kiến là mở rộng các đoạn cao tốc từ 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe theo quy hoạch. Riêng đoạn Phan Thiết - Dầu Giây, hiện được đầu tư với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, sẽ được mở rộng lên 6 làn xe nhằm bảo đảm đồng bộ với các đoạn tuyến liền kề. Sơ bộ tổng mức đầu tư cho phương án mở rộng toàn tuyến được xác định khoảng 178.357 tỷ đồng.
Việc phân chia dự án được nghiên cứu trên cơ sở tính khả thi của phương án đầu tư, hiện trạng khai thác, cơ chế thu phí và khả năng huy động vốn từ khu vực tư nhân. Trong đó, Bộ Xây dựng làm rõ phương án đối với cả 3 đoạn tuyến đã được đầu tư, vận hành khai thác theo phương thức PPP.
Đề xuất chia thành nhiều dự án PPP
Đối với 3 đoạn tuyến đang được nhà đầu tư thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ, gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Bộ Xây dựng dự kiến chia thành 3 dự án độc lập để đầu tư mở rộng. Ba đoạn tuyến có tổng chiều dài khoảng 178km, với sơ bộ tổng mức đầu tư mở rộng khoảng 27.948 tỷ đồng.
Hình thức đầu tư và mức vốn hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, nếu có, sẽ được xác định căn cứ vào hợp đồng PPP đã ký, tình hình lưu lượng giao thông và kết quả phân tích tài chính chi tiết của từng đoạn tuyến. Cách tiếp cận này nhằm tính đến đặc thù của các dự án đã được đầu tư, đang khai thác và có cơ chế thu giá dịch vụ riêng, qua đó làm cơ sở lựa chọn phương án mở rộng phù hợp.
Đối với 15 đoạn tuyến đã được đầu tư bằng vốn đầu tư công và hiện do Nhà nước tổ chức thu phí, Bộ Xây dựng đề xuất phân chia thành 2 dự án để triển khai theo phương thức PPP, không cần vốn ngân sách Nhà nước hỗ trợ theo phương án đang được nghiên cứu.
Cụ thể, dự án phía Bắc từ Mai Sơn đến Cam Lộ có chiều dài khoảng 415km, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 72.186 tỷ đồng. Thời gian hoàn vốn sơ bộ ước tính khoảng 20 năm. Dự án phía Nam từ Quảng Ngãi đến Dầu Giây dài khoảng 551km, với sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 78.223 tỷ đồng. Thời gian hoàn vốn sơ bộ ước tính khoảng 15 năm.
Như vậy, phương án được Bộ Xây dựng đề xuất gồm 3 dự án độc lập đối với các đoạn tuyến đang khai thác theo PPP và 2 dự án đối với các đoạn tuyến đã đầu tư công. Việc phân chia cụ thể được đặt trong mối liên hệ với phương án tài chính, lưu lượng giao thông và điều kiện khai thác của từng tuyến.
Theo Bộ Xây dựng, đến nay đã có một số nhà đầu tư quan tâm, đề xuất tham gia mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP mà không cần vốn ngân sách Nhà nước hỗ trợ. Các đơn vị được nêu gồm Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả, Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM và Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường.
Kiến nghị cơ chế triển khai các bước tiếp theo
Để có cơ sở triển khai các bước tiếp theo, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, trình Quốc hội đưa nội dung tiếp tục nghiên cứu, đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông vào Nghị quyết chung của Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Theo đề xuất, Chính phủ được giao tiếp tục nghiên cứu, đầu tư mở rộng các đoạn tuyến theo hình thức phù hợp, gồm PPP, đầu tư công hoặc các hình thức đầu tư khác theo quy định pháp luật. Trường hợp huy động vốn ngoài ngân sách Nhà nước, Bộ Xây dựng kiến nghị cho phép nhà đầu tư tổ chức thu phí hoặc giá dịch vụ theo quy định sau khi hoàn thành đầu tư mở rộng từng đoạn tuyến.
Bộ cũng đề xuất cho phép Chính phủ thực hiện ngay bước lập, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi mà không phải trình, phê duyệt chủ trương đầu tư đối với dự án hoặc dự án thành phần trong trường hợp phát sinh thủ tục này.
Các kiến nghị trên nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc tiếp tục nghiên cứu, lựa chọn phương án đầu tư và huy động nguồn lực mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Phương án triển khai cụ thể sẽ phụ thuộc vào quyết định của cấp có thẩm quyền và kết quả nghiên cứu chi tiết đối với từng dự án, đoạn tuyến.
Giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công là mệnh lệnh
Tại Hội nghị sơ kết 9 tháng năm 2026 của Bộ Xây dựng ngày 14/10, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, trong 9 tháng đầu năm, Đảng ủy, lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ được giao theo phương châm “Nhanh, đúng, trúng, chuẩn, hiệu quả, an toàn”, gắn với theo dõi nhiệm vụ và quản lý dữ liệu. Đến nay không có nhiệm vụ nào do Trung ương, Quốc hội, Chính phủ giao bị quá hạn.
Xác định tháng 10 và những tháng cuối năm 2026, là giai đoạn “nước rút”, mang tính quyết định để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ năm 2026, Bộ trưởng yêu cầu các cơ quan, đơn vị, các chủ đầu tư phải tăng cường đôn đốc, tháo gỡ kịp thời các khó khăn: Đẩy nhanh giải ngân, đẩy nhanh tiến độ các dự án; bảo đảm năng lực vận tải cao điểm cuối năm; tháo gỡ vướng mắc về bất động sản, nhà ở xã hội, giá hợp đồng xây dựng.
Riêng công tác giải ngân vốn đầu tư công, người đứng đầu Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Giải ngân 100% kế hoạch vốn là mệnh lệnh, là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách, gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân.
“Các Cục, Vụ chuyên ngành của Bộ phải làm việc với từng ban quản lý dự án, làm rõ mỗi ban có bao nhiêu gói thầu? Thời gian thực hiện thế nào? Giải pháp thế nào? Phải nhận diện cụ thể các nguy cơ/rủi ro và nút thắt cản tiến độ thi công và kết quả giải ngân của dự án”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh đồng thời lưu ý các chủ đầu tư/ban quản lý dự án phải siết quản lý nhà thầu thi công, xử lý nhà thầu vi phạm theo hợp đồng, xem xét không cho tham gia các dự án tiếp theo đối với các nhà thầu chây ì.
“Các dự án khó khăn vật liệu ở khu vực miền Tây cũng cần nghiên cứu thêm giải pháp để đẩy tiến độ, san sẻ áp lực giải ngân với dự án khác”, Bộ trưởng nói.
Một số vấn đề khác cũng được Bộ trưởng lưu ý các đơn vị thực hiện có hiệu quả trong những tháng cuối năm như: Đẩy mạnh kết nối các phương thức vận tải, quan tâm kết nối đường sắt đến cảng biển; Nâng cao hiệu quả trong quản lý thị trường bất động sản, từ nhà ở thương mại, nhà ở xã hội đến nhà ở cho thuê…
