Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận thanh tra về việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Dương Đông (Tập đoàn Dương Đông).
Theo kết luận, quá trình thanh tra đã phát hiện nhiều dấu hiệu vi phạm liên quan nguồn gốc xăng dầu, hóa đơn chứng từ, nghĩa vụ thuế và việc duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc.
Qua kiểm tra thực tế tại 16 kho và đối chiếu dữ liệu tồn kho trên phần mềm do Tập đoàn Dương Đông cung cấp, đoàn thanh tra phát hiện số tồn lũy kế cuối kỳ ngày 31/3/2026 trên phần mềm kế toán thể hiện kho nguồn hàng hạch toán âm khoảng 123 triệu lít xăng dầu.
Đáng chú ý, số liệu nhập, xuất xăng dầu được hạch toán trên báo cáo tài chính lớn hơn so với số liệu trên bảng kê hóa đơn, tờ khai hải quan đã thực hiện kê khai thuế.
Trong đó, số lượng nhập lớn hơn khoảng 21 triệu lít, số lượng xuất lớn hơn khoảng 102 triệu lít, với tổng giá trị tương đương 2.078 tỷ đồng, tính theo giá vốn ước tính 16.900 đồng/lít. Thanh tra Chính phủ xác định những nội dung này có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán.
Ngoài ra, cơ quan thanh tra phát hiện nhiều giao dịch xăng dầu có dấu hiệu bất thường giữa Tập đoàn Dương Đông và các doanh nghiệp liên quan.
Cụ thể, Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình sử dụng 4.692 hóa đơn giá trị gia tăng đầu vào để thể hiện việc mua xăng dầu của 12 doanh nghiệp không có hoạt động kinh doanh thực tế, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc không có giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân kinh doanh xăng dầu.
Số lượng xăng dầu khoảng 2,6 tỷ lít được sử dụng để hợp thức hóa hồ sơ cho khoảng 2,8 tỷ lít xăng dầu bán ra. Trong thời gian này, Công ty Thanh Bình đã mua của Tập đoàn Dương Đông khoảng 114 triệu lít xăng dầu.
Tại Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P, từ tháng 1/2025 đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 1.650 tỷ đồng và đã thu tiền khách hàng.
Tuy nhiên, đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp chưa giao khoảng 57,6 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi tồn kho thực tế chỉ khoảng 15.670 lít.
Đối với Công ty Cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm, lượng tồn kho xăng dầu trên sổ sách kế toán, báo cáo tài chính chênh lệch với tồn kho kiểm kê thực tế, tổng giá trị khoảng 675 tỷ đồng.
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Thương mại dầu khí Đồng Tháp được xác định đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, tương đương 2.841,8 tỷ đồng, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 3/2026.
Thanh tra Chính phủ xác định các vụ việc trên có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa và vi phạm quy định về kế toán.
Bên cạnh những bất thường trong hoạt động mua bán xăng dầu, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện dấu hiệu vi phạm liên quan đến nghĩa vụ thuế tại Tập đoàn Dương Đông.
Từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Tập đoàn Dương Đông, các công ty con và chi nhánh kê khai không đúng đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường với số tiền khoảng 720 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 140 tỷ đồng không có khả năng nộp cho ngân sách nhà nước. Cơ quan thanh tra nhận định hành vi này có dấu hiệu trốn thuế.
Ngoài ra, các khoản vay với lãi suất thấp và giao dịch liên kết giữa Tập đoàn Dương Đông, công ty con và các tổ chức, cá nhân liên quan có tổng giá trị khoảng 860 tỷ đồng, dẫn đến doanh thu tài chính kê khai thiếu khoảng 243 tỷ đồng, tương ứng số thuế thu nhập doanh nghiệp thiếu khoảng 48,6 tỷ đồng.
Đáng chú ý, từ năm 2022 đến tháng 3/2026, trong cả 51 tháng, Tập đoàn Dương Đông đều duy trì mức dự trữ xăng RON 95-III và dầu Diesel thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.
Đối với Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Thanh tra Chính phủ phát hiện trong năm 2022, năm 2023 và quý I/2026, việc xác định sản lượng tiêu thụ để trích lập, sử dụng quỹ dẫn đến số tiền trích lập thấp hơn khoảng 5,4 tỷ đồng và số tiền sử dụng quỹ cao hơn khoảng 71,7 tỷ đồng so với thực tế tiêu thụ theo quy định được viện dẫn trong kết luận.
Từ những phát hiện trên, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin, hồ sơ các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Đồng thời, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế xem xét, xử lý các vi phạm về thuế; Bộ Công Thương xem xét, xử lý các vi phạm hành chính liên quan đến hoạt động kinh doanh và dự trữ xăng dầu.
Tập đoàn Dương Đông được yêu cầu khắc phục những tồn tại, hạn chế, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với Nhà nước và báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra trước ngày 15/12/2026.
