Các nước ASEAN và đối tác nhấn mạnh các biến động trên thế giới đang tác động trực tiếp đến từng hộ gia đình trên khắp khu vực Đông Á và Đông Nam Á - thông qua giá gạo, chi phí năng lượng hay sự sụt giảm thu nhập hàng ngày. Ngược lại, những lợi ích từ hợp tác khu vực cũng cần phải thiết thực và đến được với người dân một cách kịp thời.
Trong bối cảnh đó, cơ chế ASEAN+3 đã trở thành một trong những nền tảng quan trọng nhất tại Đông Á, góp phần duy trì sự ổn định, khả năng chống chịu và sự thịnh vượng chung. Cơ chế này kết nối ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, liên kết các thị trường, ngành công nghiệp, công nghệ và đầu tư.

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos nhấn mạnh, trong bối cảnh tình trạng phân mảnh ngày càng gia tăng, ASEAN+3 giúp các quốc gia duy trì sự gắn kết trong nỗ lực xây dựng sự thịnh vượng chung. Với ASEAN đóng vai trò trung tâm, quan hệ đối tác này tạo ra một nền tảng để cùng hành động vì lợi ích chung trong một khu vực ổn định, kết nối, nơi duy trì tăng trưởng và cơ hội cho tất cả mọi người.
“Cam kết chung đó được thể hiện cụ thể thông qua các cơ chế tài chính nhằm bảo đảm sự ổn định kinh tế - điển hình là Sáng kiến Đa phương hóa Chiang Mai (CMIM) - cùng các quỹ dự phòng khẩn cấp hỗ trợ các quốc gia thành viên khi cần thiết. Bên cạnh đó, sự hợp tác trên nhiều lĩnh vực cũng giúp tăng cường năng lực ứng phó chung của chúng ta”, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos nói.
Lãnh đạo Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đều nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác ASEAN+3, cam kết phối hợp với ASEAN đẩy mạnh triển khai các kế hoạch, sáng kiến đã thống nhất. Thủ tướng Nhật Bản đánh giá cao vai trò của hợp tác ASEAN+3 trong việc tạo dựng “mạng lưới an toàn” cho hoà bình và phát triển ở khu vực. Tổng thống Hàn Quốc nhấn mạnh những kết quả hợp tác ASEAN+3 là minh chứng rõ ràng cho thấy các quốc gia có thể cùng ứng phó với những thách thức chung dù còn khác biệt. Trưởng đoàn Trung Quốc khẳng định ASEAN+3 đã trở thành một trong những cơ chế hợp tác chặt chẽ và hiệu quả nhất ở châu Á.
Tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, sau 30 năm phát triển, ASEAN+3 ngày càng khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác chủ chốt tại Đông Á. Trước những biến chuyển sâu sắc của tình hình toàn cầu và khu vực, ASEAN+3 cần nâng cao hiệu quả trong việc tập trung hợp tác và phối hợp, đồng thời chủ động hơn trong việc ngăn ngừa và ứng phó với các thách thức mới nổi. Trên tinh thần đó, Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam ủng hộ việc thông qua Tuyên bố về kết nối thương mại hàng hải và logistics, cũng như Tuyên bố về tăng cường tự cường an ninh năng lượng và lương thực; đồng thời bày tỏ mong đợi các tuyên bố này sẽ sớm được triển khai hiệu quả.
Để nâng cao khả năng tự cường và phòng ngừa rủi ro của khu vực, Thủ tướng đề nghị cần đẩy mạnh kết nối kinh tế và thương mại, tận dụng tối đa các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) ASEAN+1 và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP); củng cố sự phối hợp trong các lĩnh vực ưu tiên như tài chính, năng lượng, lương thực và logistics. Đặc biệt, nên nghiên cứu các quy trình phối hợp trong việc giám sát và chia sẻ thông tin, cảnh báo sớm và tham vấn kịp thời nhằm bảo đảm nguồn cung trong những thời điểm gián đoạn. Bên cạnh Quỹ Dự trữ Gạo Khẩn cấp, cũng cần mở rộng hợp tác sang các mặt hàng thiết yếu khác như vật tư đầu vào nông nghiệp, và phối hợp chặt chẽ để bảo đảm an ninh năng lượng.
Hướng tới kỷ niệm 30 năm thành lập ASEAN+3 vào năm 2027, Thủ tướng đề nghị xây dựng tầm nhìn mới cho hợp tác ASEAN+3 trong giai đoạn mới, gắn với Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển của khu vực. Kết nối các sáng kiến ASEAN+3 với hợp tác ASEAN+1, hợp tác ba bên Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc và các khuôn khổ song phương, qua đó phát huy thế mạnh và nguồn lực của từng cơ chế, hướng tới xây dựng một không gian phát triển chung ở Đông Á.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh các nước cần kiên trì đối thoại, củng cố lòng tin và giải quyết khác biệt bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương Liên hợp quốc, Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982, đồng thời thực hiện các cam kết chung để củng cố môi trường hoà bình, ổn định cho hợp tác và phát triển.
Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố về Thương mại hàng hải và Kết nối logistics và Tuyên bố về Tăng cường tự cường an ninh năng lượng và an ninh lương thực trước các cú sốc bên ngoài và gián đoạn chuỗi cung ứng.
