Yêu cầu trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra khi kết luận Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026-2035, sáng 15/10.
Thủ tướng nêu rõ, Chương trình mục tiêu quốc gia sau tích hợp có phạm vi rất rộng, tích hợp nhiều mục tiêu, lĩnh vực, đối tượng, nguồn lực; liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, nhất là khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các nhóm yếu thế, đối tượng chính sách.
“Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức thực hiện thống nhất, liên tục; không để việc chuyển sang Chương trình mới làm gián đoạn chính sách, nhiệm vụ và quyền lợi hợp pháp của người dân”, Thủ tướng phát biểu.
Với phương châm “Đồng bộ chính sách - Thống nhất hành động”, lấy người dân làm chủ thể thay vì chỉ là đối tượng nhận hỗ trợ thụ động, Thủ tướng quán triệt việc tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia phải tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, giảm đầu mối, giảm thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực.
Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu bảo đảm không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định; không làm gián đoạn nhiệm vụ, chính sách trong quá trình chuyển tiếp.
Thủ tướng lưu ý đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với nguồn lực, điều kiện thực thi và kiểm tra, giám sát; tăng quyền chủ động, sáng tạo của địa phương theo nguyên tắc địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả.
“Tập trung nguồn lực Nhà nước để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những nhiệm vụ thiết yếu tác động trực tiếp đến đời sống người dân (như nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất, bảo đảm đời sống cho người dân), địa bàn khó khăn, đối tượng yếu thế; không đầu tư dàn trải, trùng lặp. Tuyệt đối không được để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo định hướng của Người đứng đầu Chính phủ, phải lấy kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ thụ hưởng thực tế của người dân làm thước đo đánh giá hiệu quả; thực hiện nghiêm nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.
Giao nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan, chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả và kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao.
Nhiệm vụ thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chịu trách nhiệm và chủ động giải quyết; không chờ đợi, không đùn đẩy, không để khoảng trống trong tổ chức thực hiện.
Thủ tướng chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương của các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được chuyển sang thực hiện năm 2026 (tỷ lệ thực hiện, giải ngân hiện nay còn rất thấp, mới được khoảng 39%, còn khoảng 12.000 tỷ đồng chưa giải ngân được).
Cùng với đó, theo Thủ tướng, cần xác định rõ nhiệm vụ, dự án ưu tiên; phân cấp, phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực của cấp xã; bố trí nguồn lực và các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện.
Quán triệt tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực, Thủ tướng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát; bảo đảm việc sử dụng vốn công khai, minh bạch, đúng mục tiêu, đúng đối tượng.
Thủ tướng lưu ý việc phân bổ nguồn vốn cho Chương trình không cứng nhắc, không phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ giải ngân; bởi tại một số khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn thì năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở cần được quan tâm, tăng cường.
Ngay sau hội nghị, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao, phối hợp chặt chẽ, tổ chức thực hiện quyết liệt, không để người dân phải chờ đợi; lấy kết quả ở cơ sở, sự chuyển biến của đời sống người dân và chất lượng phát triển bền vững làm thước đo hiệu quả chương trình.
“Chúng ta cùng quyết tâm triển khai có hiệu quả Chương trình, góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế bền vững và bảo đảm an sinh xã hội, phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển, không để ai bị bỏ lại phía sau”, Thủ tướng kết luận.
