Trong bản tin thế giới mới nhất hôm nay 16/11, dư luận quốc tế đặc biệt quan tâm đến tuyên bố Iran chuẩn bị ra mắt hệ thống phản ứng nhiệt hạch đầu tiên, đồng thời cảnh báo không chờ Mỹ tấn công trước. Trong khi đó, Ukraine và EU thống nhất lộ trình cải cách, hướng tới thúc đẩy đàm phán gia nhập vào năm 2027; Tổng thống Volodymyr Zelensky cảnh báo Nga đang chuẩn bị những đợt tập kích mới nhằm vào Ukraine.
Iran chuẩn bị ra mắt hệ thống phản ứng nhiệt hạch đầu tiên
Ngày 15/11, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) thông báo nước này chuẩn bị ra mắt hệ thống phản ứng nhiệt hạch đầu tiên do các nhà khoa học trong nước phát triển.
Theo Giám đốc AEOI Mohammad Eslami, các nhà khoa học Iran đạt tiến bộ lớn trong nghiên cứu công nghệ tổng hợp hạt nhân, còn gọi là nhiệt hạch, và đang tiến gần khả năng vận hành thực tế. Tuy nhiên, ông chưa công bố thời điểm cụ thể đưa hệ thống vào hoạt động.

Về nguyên lý, phản ứng nhiệt hạch kết hợp các hạt nhân nhẹ trong điều kiện vật lý đặc biệt để giải phóng năng lượng, khác với phản ứng phân hạch vốn tách các hạt nhân nguyên tử nặng. Công nghệ này được kỳ vọng trở thành nguồn năng lượng tiềm năng, nhưng hiện vẫn trong giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm và chưa được thương mại hóa thành công.
Trong bối cảnh chương trình hạt nhân Iran gây nhiều tranh cãi, tuyên bố trên tiếp tục thu hút sự chú ý của Mỹ và phương Tây. Dù vậy, Tehran chưa công bố dữ liệu kỹ thuật hoặc kế hoạch vận hành cụ thể của hệ thống mới.
Iran tuyên bố không chờ Mỹ tấn công trước
Ngày 16/11, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố Tehran sẽ không chờ Mỹ tấn công trước nếu Washington chuẩn bị hành động quân sự mới. Ông cáo buộc Mỹ có thể lợi dụng các nỗ lực ngoại giao để kéo dài thời gian và chuẩn bị cho một cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình nhà nước, ông Gharibabadi cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang phát triển các loại tên lửa có tầm bắn mới, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.
Liên quan chương trình hạt nhân, Thứ trưởng Ngoại giao Iran bác bỏ yêu cầu của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) về việc khôi phục thanh sát tại các cơ sở hạt nhân. Theo ông, Iran chưa cho phép thanh sát viên tiếp cận những địa điểm này cho đến khi Tehran nhận được các bảo đảm cần thiết và xung đột chấm dứt hoàn toàn.
Trước đó, ngày 13/11, IAEA kêu gọi Iran cho phép thanh sát viên quốc tế tiếp cận các cơ sở hạt nhân. Ông Gharibabadi nghi ngờ hoạt động này có thể nhằm đánh giá hiệu quả vũ khí Mỹ sau các cuộc tấn công khiến những cơ sở trên hư hại.
Ukraine và EU thống nhất lộ trình cải cách, thúc đẩy gia nhập năm 2027
Ngày 15/11, Ủy viên châu Âu phụ trách mở rộng Marta Kos thông báo Ukraine và EU thống nhất lộ trình cải cách, hướng tới hoàn thành các yêu cầu về dân chủ, pháp quyền, tư pháp và phòng, chống tham nhũng trong nửa đầu năm 2027.
Tại Brussels (Bỉ), thỏa thuận được đưa ra sau cuộc họp Nhóm công tác chung EU - Ukraine do bà Kos và Thủ tướng Ukraine Serhii Koretskyi đồng chủ trì. Chủ tịch Quốc hội Ukraine Ruslan Stefanchuk cũng tham dự.

Theo bà Kos, hai bên đạt tiến triển trong việc xác định nhiệm vụ cải cách cụ thể. Đây là những tiêu chí thuộc Nhóm đàm phán số 1, còn gọi là nhóm “Các vấn đề nền tảng”, giữ vai trò quan trọng trong tiến trình gia nhập EU.
Về phía Ukraine, ông Stefanchuk khẳng định Quốc hội sẵn sàng thông qua các đạo luật cần thiết, bất chấp xung đột với Nga vẫn tiếp diễn.
Tuy nhiên, theo báo cáo ngày 4/11 của Ủy ban châu Âu, Kiev vẫn gặp nhiều hạn chế trong cải cách pháp quyền và phòng, chống tham nhũng. Cơ quan này nhận định Ukraine có thể hoàn tất đàm phán 7 trong tổng số 33 chương gia nhập EU vào cuối năm 2027 nếu duy trì tiến độ cải cách.
Tổng thống Zelensky: Nga chuẩn bị các đợt tấn công mới vào Ukraine
Ngày 15/11, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo Nga đang chuẩn bị các đợt tấn công mới nhằm vào Ukraine, theo thông tin tình báo. Ông kêu gọi đối tác quốc tế tăng cường hỗ trợ phòng không, đặc biệt là tên lửa cho hệ thống Patriot và NASAMS.
Trước thềm cuộc họp Nhóm liên lạc quốc phòng Ukraine (Nhóm Ramstein), ông Zelensky nhấn mạnh Kiev cần nhận thêm hỗ trợ quân sự để ứng phó nguy cơ tập kích bằng tên lửa đạn đạo Nga.
Bên cạnh phòng không, Ukraine cũng muốn phối hợp với đối tác để mở rộng sản xuất máy bay không người lái (UAV), phục vụ hoạt động tác chiến trên tiền tuyến.
Liên quan các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga, ông Zelensky tuyên bố Ukraine đã vô hiệu hóa hơn 55% công suất lọc dầu của Moscow. Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng đây là phản ứng trước việc Nga tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Kiev.
Tối 15/11, lực lượng vũ trang Ukraine tiếp tục triển khai đợt tấn công bằng hàng chục UAV nhằm vào Moscow. Phía Nga chưa bình luận về thông tin này.