Theo thông tin từ một công ty tư nhân hoạt động trong lĩnh vực phòng không, hệ thống laser phòng không đầu tiên của Ukraine đã được triển khai nhằm hỗ trợ bảo vệ thủ đô Kiev trước các cuộc tấn công bằng UAV của Nga. Tuy nhiên, loại vũ khí này vẫn chưa tiêu diệt mục tiêu nào, khiến hiệu quả thực tế của hệ thống chưa được kiểm chứng.
Đầu tháng 11, công ty Carmine Sky đã triển khai hệ thống laser mới mang tên Blysk trong mạng lưới phòng không của Kiev. Công ty cho biết hệ thống này có khả năng đốt xuyên thân một UAV thuộc dòng Shahed chỉ trong vài giây.
Vũ khí laser có thể mang lại cho Ukraine một giải pháp ít tốn kém hơn để đối phó với các cuộc tấn công bằng UAV của Nga, bởi hệ thống sử dụng điện năng thay vì phải triển khai các UAV đánh chặn hoặc tên lửa có chi phí cao hơn. Tuy nhiên, việc sử dụng laser để bám bắt chính xác mục tiêu có thể gặp khó khăn khi đối phó với những UAV có khả năng cơ động cao.

Việc Ukraine triển khai Blysk diễn ra trong bối cảnh vũ khí laser ngày càng được phát triển như một giải pháp thay thế có chi phí thấp hơn so với các hệ thống tên lửa phòng không truyền thống. Một trong những ví dụ nổi bật nhất là hệ thống Iron Beam của Israel, một trong những hệ thống phòng không laser công suất cao đầu tiên được đưa vào biên chế quân đội.
Do công ty quốc phòng Rafael của Israel phát triển, hệ thống Iron Beam đã được bàn giao cho quân đội Israel vào tháng 12/2025, sau nhiều năm nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm.
Hệ thống có công suất 100 kilowatt, được thiết kế để đánh chặn UAV, rocket và đạn súng cối ở khoảng cách lên tới 10 km. Trong khi đó, hệ thống Blysk của Ukraine được cho là có công suất 4 kilowatt và tầm hoạt động hiệu quả lên tới 1 km.
Việc triển khai hệ thống laser diễn ra trong khuôn khổ chương trình phòng không tư nhân thử nghiệm của Ukraine. Được Bộ Quốc phòng Ukraine khởi động, chương trình cho phép các công ty thành lập những đơn vị phòng không riêng, hoạt động dưới sự chỉ huy tác chiến của Không quân Ukraine.
Hiện có khoảng 100 công ty trên toàn quốc tham gia sáng kiến này, trong đó một nửa đã thành lập các đơn vị chiến đấu hoạt động thực tế. Những đơn vị tư nhân này sử dụng nhiều loại hệ thống khác nhau, từ UAV đánh chặn cho đến các tháp pháo tự động.
Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, tính đến ngày 14/10, các đơn vị phòng không tư nhân đã bắn hạ hơn 60 mục tiêu trên không của Nga, chủ yếu là UAV. “Chúng tôi đã tạo ra một mô hình trong đó nhà nước, quân đội và doanh nghiệp cùng hoạt động như một hệ thống thống nhất”, Mykhailo Fedorov, khi đó là Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhận định về sáng kiến này.
Trong những ngày đầu được triển khai tại Kiev, hệ thống Blysk chưa tiêu diệt bất kỳ mục tiêu nào. Công ty Carmine Sky nói với BBC News Ukraine rằng tình trạng mây dày và sương mù kéo dài trên bầu trời Kiev cho đến nay đã khiến hệ thống laser Blysk không thể đánh chặn hiệu quả các UAV Nga.
Vũ khí laser chịu ảnh hưởng đáng kể từ điều kiện thời tiết bất lợi. Mây có thể làm tán xạ chùm tia laser trước khi nó tiếp cận được mục tiêu là UAV. Tuy nhiên, đại diện Carmine Sky vẫn hy vọng rằng khi bầu trời quang đãng hơn, hệ thống sẽ có cơ hội chứng minh năng lực thực tế.