Phong bì mừng cưới là thiết thực, sao khi tặng thầy cô lại bị coi là tiêu cực?

Tiền mừng cưới, thăm bệnh được hiểu là sự quan tâm thiết thực, không ai coi là thiếu tôn trọng, vậy tại sao khi gửi đến thầy cô lại bị gắn với suy diễn tiêu cực?

Trước ngày Nhà giáo Việt Nam, nhiều giáo viên trực tiếp nhắn tin lên nhóm lớp xin phép phụ huynh không nhận quà, phong bì hay chuyển khoản. Họ làm thế để bảo vệ danh dự, vì bao năm nay, “phong bì ngày nhà giáo” trở thành câu chuyện nhạy cảm khiến niềm vui trong ngày này phần nào giảm đi.

Nhưng chiếc phong bì hay đồng tiền đâu có tội. Cái chúng ta cần phân biệt không phải là tặng gì, mà là động cơ, tâm thế của người trao và người nhận. Khi phụ huynh chỉ đơn giản coi số tiền nhỏ mình tặng như một món quà thiết thực và chân thành để tri ân người dạy dỗ con mình thì có gì sai?

Người ta xúc động về những món quà quê của học trò vùng cao dành cho thầy cô như con gà được nuôi trong vườn nhà, túi gạo nhà trồng, vài chục trứng được gói ghém cẩn thận... Nhưng nếu thay con gà, túi gạo ấy bằng một phong bì có số tiền tương đương, liệu món quà có còn được nhìn nhận bằng sự xúc động như vậy? Nếu câu trả lời là không, có lẽ chúng ta đang quá khắt khe với hình thức tặng tiền mà chưa thực sự nhìn vào bản chất của hành động trao tặng.

Phong bì mừng cưới là thiết thực, sao khi tặng thầy cô lại bị coi là tiêu cực?
Tiền mừng cưới, thăm bệnh được hiểu là sự quan tâm thiết thực, không ai coi là thiếu tôn trọng, vậy tại sao khi gửi đến thầy cô lại bị gắn với suy diễn tiêu cực? (Ảnh minh họa: AI)

Khi chọn quà cho người khác, điều hợp lý nhất chẳng phải là nghĩ xem họ cần gì hay sao? Người thích đọc sách có thể vui khi nhận một cuốn sách hay, người thích hoa sẽ hạnh phúc với bó hoa đẹp. Nhưng không phải lúc nào người tặng cũng biết chính xác sở thích, nhu cầu của người nhận. Một chiếc túi xách đắt tiền có thể không hợp gu, một bộ mỹ phẩm có thể không phù hợp với làn da, một món đồ lưu niệm có thể chẳng biết đặt ở đâu trong căn nhà vốn đã chật chội.

Tặng hoa cũng vậy. Ngày lễ, giáo viên có thể nhận hàng chục bó hoa, hoa cũng không rẻ, ít cũng mấy trăm nghìn đồng, hoa đẹp thì tiền triệu, sau vài ngày phải bỏ đi. Những món đồ lưu niệm được tặng qua nhiều năm chất đầy tủ, người nhận không nỡ bỏ nhưng cũng chẳng biết sử dụng vào việc gì.

Nếu thay vì cố đoán sở thích của giáo viên, phụ huynh tặng một khoản tiền để thầy cô tự mua thứ mình cần, tại sao lại bị coi là lựa chọn kém tinh tế? Thầy cô có thể dùng tiền ấy mua cuốn sách chuyên môn, đôi giày đi dạy, chiếc áo đang cần, đồ dùng gia đình hoặc đơn giản là dành cho một bữa ăn ngon. Sự chủ động lựa chọn chính là điều thiết thực nhất mà người tặng có thể dành cho người nhận.

Cách tặng tiền như vậy trong đời sống được xã hội thừa nhận. Đi đám cưới, chúng ta bỏ phong bì thay vì mang đến một bộ bát đĩa, chiếc nồi hay món đồ trang trí mà cô dâu chú rể chưa chắc cần. Mừng đầy tháng, thôi nôi, tân gia cũng thế. Khi người thân, bạn bè ốm đau, chúng ta gửi tiền để họ chủ động mua thuốc men, trang trải viện phí hoặc bù đắp những khoản chi tiêu phát sinh.

Tiền trong những dịp ấy được hiểu là sự chia sẻ, lời chúc phúc và sự quan tâm, không ai coi là thô lỗ, thiếu tôn trọng, vậy tại sao khi gửi đến thầy cô lại dễ bị gắn với những suy diễn tiêu cực?

Có lẽ nguyên nhân nằm ở sự nhạy cảm của quan hệ thầy trò và những câu chuyện không đẹp từng xảy ra trong môi trường giáo dục. Người ta lo ngại phụ huynh tặng tiền để con được quan tâm hơn, được nâng điểm, được đối xử ưu ái hoặc để tạo quan hệ với giáo viên. Nhưng không thể vì có những trường hợp biến tướng mà đánh đồng tất cả.

Một phụ huynh gửi phong bì cho cô giáo ngày 20/11 để bày tỏ lòng biết ơn không đồng nghĩa với việc họ đang mua chuộc người dạy con mình. Cần phân biệt rõ giữa món quà tri ân tự nguyện và khoản tiền có mục đích tác động đến việc dạy học, đánh giá, đối xử với học sinh.

Sự cao quý của nghề giáo không thể được đo bằng việc thầy cô nhận hoa hay nhận tiền. Bó hoa hay món quà lưu niệm không thanh cao hơn món tiền tương ứng trong phong bì, vì ý nghĩa nằm ở động cơ của người tặng và cách ứng xử của người nhận.

Tôi cho rằng đã đến lúc chúng ta nên có cái nhìn cởi mở và công bằng hơn về chuyện tặng tiền cho thầy cô. Không nên mặc định tiền là thứ kém tinh tế, càng không nên cho rằng cứ có phong bì là làm tổn hại sự cao quý của nghề giáo. Trong một xã hội mà người ta ngày càng coi trọng tính thiết thực, việc để người nhận tự lựa chọn thứ mình cần là một cách ứng xử hợp lý.

Thầy cô cũng là những con người bình thường, có gia đình, có những nhu cầu sinh hoạt, có những khoản chi tiêu phải lo toan. Không phải cứ làm nghề giáo thì phải từ chối mọi giá trị vật chất mới được xem là cao quý. Tôn trọng nhà giáo không có nghĩa là buộc họ phải sống ngoài những nhu cầu đời thường, càng không phải bắt họ chỉ được nhận những món quà mang tính biểu tượng.

Một chiếc phong bì không thể thay thế lòng biết ơn, cũng như một bó hoa đắt tiền không thể chứng minh người tặng có tình cảm sâu sắc hơn. Điều làm nên ý nghĩa của món quà là sự tự nguyện, chân thành và không kèm theo đòi hỏi. Nếu chúng ta có thể hiểu điều đó trong đám cưới, ngày đầy tháng, dịp tân gia hay những lần thăm hỏi người thân, tại sao lại không thể áp dụng một cách nhìn công bằng tương tự với thầy cô?

Đừng biến một hành động vốn có thể rất bình thường, thiết thực và giàu tình cảm thành điều đáng ngờ chỉ vì người nhận nó là một người thầy, người cô. Hãy để phụ huynh và học trò được vô tư lựa chọn cách tri ân phù hợp với điều kiện, khả năng của mình; cũng như giáo viên có quyền đón nhận hoặc từ chối món quà theo nguyên tắc nghề nghiệp.

Điều quan trọng là đừng biến ngày 20/11 thành một cuộc chạy đua quà cáp, càng không nên để phụ huynh cảm thấy phải đóng góp một khoản tiền nhất định mới thể hiện được lòng biết ơn. Một tấm thiệp viết bằng nét chữ nguệch ngoạc của trẻ, một bó hoa nhỏ, lời chúc chân thành hay món quà thiết thực đều đáng trân trọng nếu xuất phát từ sự tự nguyện.

Theo VTC News

Tin liên quan