Cô giáo vùng núi dùng AI soạn bài, mong tiếng Mường vang trong lớp

Dạy mầm non ở Yên Bài, Hà Nội, cô Nguyễn Thị Nga đề xuất cho trẻ làm quen với tiếng Mường qua những câu chuyện, bài hát và trò chơi trong giờ sinh hoạt.

Cô giáo Nguyễn Thị Nga, sinh năm 1990, là người dân tộc Mường, sinh ra, lớn lên tại vùng núi Yên Bài, Ba Vì, Hà Nội.

Ước mơ từ những ngày đến lớp gian khó

Tuổi thơ của Nguyễn Thị Nga gắn với căn nhà mái tranh mỗi khi gió lớn lại nghiêng nghiêng, những con đường lấm lem bùn đất đến trường. Những lớp học còn thiếu bàn ghế, đồ chơi đơn sơ… trở thành ký ức theo cô suốt quá trình trưởng thành.

Chính sự nhọc nhằn và thiếu thốn ấy đã gieo vào tâm hồn cô bé ngày ấy ước mơ giản dị nhưng mãnh liệt: Sau này lớn lên, nhất định sẽ trở thành một cô giáo mầm non, để mang đến cho các em thơ một môi trường học tập đủ đầy, ấm áp.

Tháng 9/2010, Nga bước vào ngành Giáo dục mầm non. Với cô, lựa chọn nghề giáo không đơn thuần là tìm kiếm một công việc mà còn là cách trở về với quê hương Ba Vì, chăm sóc và vun đắp những bước chân đầu đời của trẻ em nơi mình sinh ra. 16 năm gắn bó với nghề, Nga trải qua nhiều vị trí công tác, từ giáo viên trực tiếp đứng lớp đến cán bộ quản lý.

Cô giáo vùng núi dùng AI soạn bài, mong tiếng Mường vang trong lớp
Cô Nguyễn Thị Nga. (Ảnh: NVCC)

Cô từng công tác tại Trường Mầm non Vân Hòa, sau đó là Trường Mầm non Vân Hòa B trước sắp xếp lại. Năm học 2025-2026, cô được bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng. Từ tháng 8/2026, cô công tác tại Trường Mầm non Yên Bài, làm giáo viên và tổ trưởng chuyên môn khối 5 tuổi.

Đưa STEAM, Montessori, AI đến lớp học vùng núi

Ở mỗi môi trường, cô đều tìm cách làm mới hoạt động giáo dục, chủ động nghiên cứu những phương pháp tiên tiến như STEAM, Montessori và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng.

Thời điểm bắt đầu đưa các phương pháp mới vào trường học vùng cao, không ít người e ngại rằng những mô hình hiện đại sẽ khó triển khai khi điều kiện cơ sở vật chất và nguồn lực còn hạn chế. Nga hiểu những băn khoăn ấy, nhưng cho rằng điều quan trọng không phải mang nguyên một mô hình về lớp học mà là tìm cách vận dụng phù hợp với trẻ và thực tế địa phương.

“Khi mới tiên phong đưa STEAM, Montessori hay công nghệ AI vào bài giảng cho trẻ mầm non vùng cao, không ít người từng e ngại rằng những phương pháp hiện đại ấy quá xa vời với điều kiện địa phương”, cô kể.

Thay vì phụ thuộc vào thiết bị đắt tiền, cô Nga tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có của núi rừng, vật dụng gần gũi trong cuộc sống để làm đồ dùng dạy học, thiết kế hoạt động trải nghiệm, khơi gợi sự tò mò và khả năng sáng tạo ở trẻ.

Cô cũng xây dựng, triển khai chuyên đề Montessori để giáo viên trong khu vực có cơ hội dự giờ, trao đổi và học tập. Trong ứng dụng AI, Nga nghiên cứu, hướng dẫn đồng nghiệp sử dụng công nghệ hỗ trợ thiết kế bài giảng, giảm thời gian chuẩn bị và mở rộng cách tiếp cận các hoạt động giáo dục.

Sau 16 năm làm nghề, điều khiến Nguyễn Thị Nga xúc động nhất không phải những danh hiệu mà là sự trưởng thành của học trò.

“Xúc động nhất chính là hình ảnh những em bé dân tộc Mường từ rụt rè, ít nói, ngượng ngùng khi giao tiếp, nay dần tự tin, rạng rỡ cất tiếng nói và tham gia hào hứng vào các hoạt động”, cô Nga chia sẻ.

Cô giáo vùng núi dùng AI soạn bài, mong tiếng Mường vang trong lớp
Cô Nga nhận Bằng khen tại chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” 2026.

16 năm làm nghề, Nguyễn Thị Nga thừa nhận hành trình ấy không chỉ có niềm vui. Áp lực chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, đổi mới chuyên môn, điều kiện cơ sở vật chất hạn chế tại các điểm trường và những giai đoạn thay đổi tổ chức khiến công việc có lúc quá tải.

“Đằng sau những sáng kiến được ghi nhận hay những tấm bằng khen cao quý là vô số đêm thức trắng bên trang giáo án”, cô chia sẻ và dành lời cảm ơn đến người bạn đời đã thấu hiểu, chia sẻ và gánh vác việc gia đình, cùng hai con nhỏ luôn là nguồn động viên tinh thần.

Mong trẻ được nghe, nói tiếng Mường ngay ở lớp

Điều cô Nguyễn Thị Nga trăn trở nhất khi bước vào năm học mới 2026-2027 là nguy cơ mai một tiếng nói và văn hóa truyền thống của dân tộc Mường ngay trên quê hương.

Từ suy nghĩ ấy, cô Nga đề xuất đưa những từ tiếng Mường về gia đình, thiên nhiên và đồ vật quen thuộc vào các cuộc trò chuyện, bài hát, câu thơ và trò chơi trong giờ sinh hoạt.

Cô giáo vùng núi dùng AI soạn bài, mong tiếng Mường vang trong lớp
Cô Nga (phải) và các học trò.

Không dừng lại ở ngôn ngữ, cô Nga còn ấp ủ xây dựng ngày hội văn hóa “Mùa xuân trên bản Mường” tại trường vào dịp đầu xuân sau Tết Nguyên đán. Chương trình dự kiến tạo không gian văn hóa truyền thống với trang phục dân tộc, trò chơi dân gian như ném còn, đi cà kheo, kéo co và các hoạt động giới thiệu ẩm thực địa phương.

Cô muốn những học trò của mình học tập tốt, phát triển toàn diện nhưng không quên cội nguồn và bản sắc quê hương.

“Dù các con sinh ra và lớn lên ở đâu, hãy luôn giữ cho mình tâm hồn trong sáng, tự tin vươn ra thế giới ngoài kia, nhưng tuyệt đối đừng bao giờ quên cội nguồn và bản sắc quê hương mình”, cô chia sẻ.

Những nỗ lực trong công tác chuyên môn giúp Nga đạt nhiều thành tích. 4 năm liên tiếp đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, 8 năm đạt danh hiệu Lao động tiên tiến. Năm 2024, cô được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen về thành tích trong phong trào thi đua đổi mới, sáng tạo.

Các sáng kiến kinh nghiệm của cô được đánh giá cao, có đề tài được lựa chọn gửi tham dự cấp thành phố trong năm học 2025-2026. Ngoài công tác chuyên môn, Nga còn đạt Giải Khuyến khích cuộc thi viết chính luận cấp xã năm 2026.

Tháng 11/2026, cô là một trong 34 đại biểu tham gia chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026, được Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Ủy ban Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tặng Bằng khen.

Theo VTC News

Tin liên quan