Chiều 17/11, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026.

Tôn vinh tài năng trẻ công nghệ
Năm nay, Giải thưởng Quả Cầu Vàng có sự thay đổi đáng chú ý khi mở rộng từ 5 lên 10 lĩnh vực xét chọn, gắn với định hướng phát triển các công nghệ chiến lược quốc gia.
Từ 77 hồ sơ của 51 cơ quan, đơn vị, hội đồng đã xét chọn 10 nhà khoa học trẻ xuất sắc thuộc 7 lĩnh vực, gồm công nghệ số, robot và tự động hóa, y sinh, môi trường, năng lượng và vật liệu tiên tiến, chip bán dẫn, hàng không và vũ trụ.
Các cá nhân được vinh danh có nhiều công trình công bố trên tạp chí khoa học quốc tế uy tín, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích và kết quả nghiên cứu được ứng dụng trong thực tiễn.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng KH&CN Trần Trung Tính nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của phát triển, việc phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Theo Thứ trưởng, thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc tôn vinh tài năng trẻ không chỉ dừng ở ghi nhận thành tích mà còn cần tạo điều kiện để họ tham gia giải quyết những nhiệm vụ thực tiễn của đất nước.
Thứ trưởng lưu ý bên cạnh các sản phẩm có khả năng ứng dụng, những nghiên cứu tạo ra tri thức nền tảng cần được trân trọng bởi giá trị lâu dài.
“Không phải công trình nào cũng cần thương mại hóa ngay; nhiều phát hiện cơ bản hôm nay sẽ là nền móng cho những đột phá khoa học, công nghệ của ngày mai”, Thứ trưởng Trần Trung Tính nói.

Để hỗ trợ các tài năng trẻ sau giải thưởng, Thứ trưởng Trần Trung Tính cho biết Bộ KH&CN sẽ tiếp tục phối hợp với Trung ương Đoàn, kết nối họ với các nhóm nghiên cứu mạnh, tạo cơ hội tiếp cận phòng thí nghiệm, cơ sở thử nghiệm và những bài toán công nghệ từ doanh nghiệp.
Hai bên cũng sẽ rà soát, đề xuất nội dung hợp tác giai đoạn 2027 - 2030, gắn hoạt động tôn vinh với bồi dưỡng và phát triển nhân tài.
Đưa công trình nghiên cứu đến gần cuộc sống
Chia sẻ bên lề lễ trao giải, TS. Thái Mai Thành, giảng viên Viện Kỹ thuật và Khoa học Máy tính, Trường Đại học VinUni cho rằng một trong những thách thức lớn nhất của nhà khoa học là đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm thành sản phẩm phục vụ thực tế.
TS. Thành được vinh danh với công trình phát triển hệ thống robot mềm tích hợp công nghệ in sinh học 3D, hướng tới khả năng đưa vật liệu sinh học chứa tế bào sống đến vị trí tổn thương qua đường nội soi, phục vụ phục hồi mô và phẫu thuật xâm lấn tối thiểu.
Anh cho biết dù nhóm đã phát triển được nhiều công nghệ trong phòng thí nghiệm, hành trình để sản phẩm có thể sử dụng tại bệnh viện vẫn còn dài. Anh mong giải thưởng mở ra thêm cơ hội hợp tác với bác sĩ, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp sản xuất để tiếp tục hoàn thiện công nghệ.
“Tôi mong muốn sản phẩm có thể đến gần hơn với người dân, trở thành những sản phẩm thực thụ thay vì chỉ dừng ở bài báo, công trình nghiên cứu hay bằng sáng chế”, TS. Thành chia sẻ.

TS. Hy Trường Sơn, Trợ lý Giáo sư Khoa Khoa học Máy tính, Đại học Alabama tại Birmingham (Mỹ), chia sẻ giải thưởng Quả Cầu Vàng mang ý nghĩa đặc biệt sau nhiều năm học tập và làm việc ở nước ngoài.
Anh cho biết sự ghi nhận từ quê hương là động lực để tiếp tục phát triển các công nghệ trí tuệ nhân tạo tiên tiến. Đồng thời, anh mong muốn mở rộng hợp tác, chuyển giao công nghệ từ Mỹ về Việt Nam và tham gia đào tạo thế hệ nhà khoa học trẻ trong nước.
Trong khi đó, TS. Nguyễn Thị Vân Anh, giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội lại kỳ vọng giải thưởng không chỉ ghi nhận nỗ lực cá nhân mà còn khích lệ phụ nữ trẻ theo đuổi nghiên cứu khoa học.
“Là một nhà khoa học nữ đạt được giải thưởng này, tôi mong câu chuyện của mình sẽ tạo ra sự động viên, khích lệ để các bạn nữ thêm tin tưởng vào con đường làm khoa học”, chị chia sẻ.
Cùng với 10 nhà khoa học trẻ nhận Giải thưởng Quả Cầu Vàng, chương trình còn vinh danh 20 nữ sinh viên xuất sắc tại Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026. Các nữ sinh được lựa chọn từ 132 hồ sơ của 40 trường đại học, học viện, thuộc 8 nhóm ngành khoa học và công nghệ.